• dau-title
  • Nghiên cứu khoa học
  • cuoi-title

VẬN DỤNG TINH THẦN NGÀY QUỐC TẾ LAO ĐỘNG (1/5) VÀO GIẢNG DẠY NỘI DUNG SỨ MỆNH LỊCH SỬ TOÀN THẾ GIỚI CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN

Thứ năm - 07/05/2026 14:05

       Cách đây 140 năm, cuộc bãi công ngày 1/5/1886 của công nhân Chicago (Mỹ) với yêu sách “ngày làm việc 8 giờ” đã trở thành sự kiện lịch sử, đánh dấu bước phát triển của phong trào công nhân quốc tế. Việc vận dụng giá trị lịch sử của sự kiện này vào giảng dạy nội dung “Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân” theo nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn là yêu cầu tất yếu, góp phần làm sáng tỏ quan điểm của Đảng và củng cố bản lĩnh chính trị cho cán bộ, đảng viên.
       Ngược dòng lịch sử cuối thế kỷ XIX, sự phát triển của chủ nghĩa tư bản gắn với sự bóc lột nặng nề đã làm mâu thuẫn giữa tư bản và công nhân trở nên gay gắt, buộc giai cấp vô sản chuyển từ đấu tranh tự phát sang đấu tranh có tổ chức. Đỉnh cao là cuộc tổng bãi công ngày 1/5/1886 tại Chicago (Mỹ) với hơn 340 nghìn công nhân tham gia, nêu khẩu hiệu: “Từ nay không người thợ nào làm việc quá 8 giờ một ngày! Phải thực hiện 8 giờ làm việc, 8 giờ nghỉ ngơi, 8 giờ học tập”. Dù bị đàn áp đẫm máu, sự kiện này đánh dấu bước trưởng thành của phong trào công nhân và dẫn tới việc Quốc tế II (1889) diễn ra tại Paris (Pháp) thông qua nghị quyết lấy ngày 1/5 làm Ngày Quốc tế Lao động.
       Việc nghiên cứu bối cảnh ra đời của ngày 1/5 không chỉ làm sáng tỏ giá trị lịch sử mà còn cung cấp cơ sở phương pháp luận để nhận diện, phản bác các luận điệu xuyên tạc, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và củng cố lập trường giai cấp cho cán bộ, đảng viên. Xuất phát từ những yêu cầu trên, quá trình vận dụng giá trị lịch sử của sự kiện 1/5 được cụ thể vào Bài 18 - Một số quy luật, phạm trù cơ bản của chủ nghĩa xã hội khoa học, tổng thể kết cấu 05 phần của bài giảng, các nội dung vận dụng sẽ được tập trung lồng ghép nhằm làm sâu sắc lý luận tại phần (2) Sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân, thông qua các trọng tâm sau:
       Thứ nhất, Chủ nghĩa Mác - Lênin chỉ rõ tính tất yếu của sứ mệnh lịch sử xuất phát từ ba phương diện khách quan.
      Trên phương diện địa vị kinh tế: Lý luận khẳng định giai cấp công nhân là “sản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp” và là chủ thể của quá trình sản xuất vật chất hiện đại. Sự kiện lịch sử 1/5/1886 tại Chicago được vận dụng như một minh chứng trực tiếp cho vị thế này. Cuộc đấu tranh làm tê liệt nền sản xuất tư bản đòi ngày làm 8 giờ đã khẳng định sức mạnh của lực lượng lao động công nghiệp. Chỉ có giai cấp trực tiếp vận hành lực lượng sản xuất mang tính xã hội hóa cao mới có đủ sức mạnh buộc giai cấp tư sản phải nhượng bộ, từ đó tạo ra những tiền đề vật chất tất yếu cho sự nghiệp xây dựng xã hội mới.
       Trên phương diện đặc điểm chính trị - xã hội: Do gắn liền với phương thức lao động công nghiệp, giai cấp công nhân được rèn luyện tính tổ chức, kỷ luật cao và tinh thần cách mạng triệt để. Tinh thần 1/5 được khai thác như biểu hiện rõ nhất của sự đoàn kết giai cấp và khả năng thiết lập liên minh tự nhiên với nhân dân lao động. Sự kiện này cho thấy quá trình tích lũy kinh nghiệm đấu tranh, sự trưởng thành từ tự phát sang tự giác và từng bước hoàn thiện về mặt tổ chức của giai cấp vô sản để vươn lên tự giải phóng mình. Đây chính là những phẩm chất chính trị căn bản, là điều kiện tiên quyết để giai cấp công nhân đảm nhận vai trò lãnh đạo cách mạng.
        Trên phương diện mâu thuẫn cơ bản của chủ nghĩa tư bản: Lý luận chỉ ra mâu thuẫn đối kháng giữa tính chất xã hội hóa của lực lượng sản xuất và chế độ chiếm hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa về tư liệu sản xuất. Phong trào 1/5 được nhìn nhận là đỉnh cao của cuộc đấu tranh giai cấp hiện đại nhằm giải quyết mâu thuẫn đó. Sự xung đột gay gắt về lợi ích trong thực tiễn (vắt kiệt sức lao động để tối đa hóa giá trị thặng dư) khẳng định một quy luật: mâu thuẫn này chỉ có thể được giải quyết triệt để bằng cách lật đổ chế độ sở hữu tư nhân, xác lập chế độ sở hữu xã hội. Như vậy, thực tiễn lịch sử từ Ngày Quốc tế Lao động đã khẳng định vững chắc luận điểm của C.Mác: giai cấp công nhân là lực lượng đại diện cho phương thức sản xuất tiên tiến, mang sứ mệnh lãnh đạo quần chúng nhân dân lao động tiến hành cuộc cách mạng toàn diện nhằm xóa bỏ triệt để chế độ áp bức, bóc lột, xây dựng thành công hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa.
       Thứ hai, sức sống của phong trào 1/5 được cụ thể hóa vào ba nội dung trọng tâm trong sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
       Về nội dung kinh tế: Tư tưởng cốt lõi là khẳng định vị trí chủ thể sản xuất của giai cấp công nhân. Tinh thần 1/5 trong bối cảnh hiện nay được vận dụng mở rộng: không chỉ dừng lại ở các cuộc đấu tranh giải phóng, mà còn chuyển hóa thành phong trào thi đua lao động, sáng tạo không ngừng. Chính tinh thần kỷ luật và khát vọng làm chủ từ ngày 1/5 là động lực để lực lượng công nhân hiện đại dẫn dắt quá trình cải tạo, xây dựng quan hệ sản xuất tiến bộ, phù hợp với sự phát triển của lực lượng sản xuất. Đây được xem là yếu tố sâu xa nhất khẳng định sứ mệnh của giai cấp công nhân đối với sự tiến bộ của văn minh nhân loại.
       Về nội dung chính trị - xã hội: Tinh thần đoàn kết quốc tế vô sản của ngày 1/5 được vận dụng để làm rõ tính tất yếu của việc thiết lập và củng cố vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản cùng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Quá trình thực hiện sứ mệnh này đòi hỏi phải giải quyết đúng đắn các vấn đề sống còn như liên minh giai tầng và đại đoàn kết toàn dân tộc.
       Về nội dung tư tưởng - văn hóa: Khẩu hiệu và mục tiêu của ngày 1/5 trực tiếp hướng tới việc thiết lập hệ giá trị mới: lao động, công bằng, dân chủ, bình đẳng và tự do. Việc phân tích nội dung này giúp làm rõ bản chất của sứ mệnh lịch sử thực chất là một cuộc cách mạng sâu sắc về văn hóa và tư tưởng. Nó đòi hỏi phải xóa bỏ hệ tư tưởng tư sản lạc hậu, xây dựng hệ tư tưởng Mác - Lênin và bồi dưỡng con người mới xã hội chủ nghĩa.
       Thứ ba, vận dụng tinh thần 1/5 nhằm làm rõ đặc điểm lịch sử, quan điểm của Đảng và giai cấp công nhân Việt Nam trong kỷ nguyên mới
       Gắn với thực tiễn cách mạng Việt Nam, giai cấp công nhân tuy ra đời muộn nhưng có những đặc thù mang tính quy luật: hình thành trước giai cấp tư sản dân tộc, sớm tiếp thu chủ nghĩa Mác – Lênin và xác lập vai trò lãnh đạo cách mạng thông qua Đảng Cộng sản Việt Nam. Đồng thời, do xuất thân chủ yếu từ nông dân, giai cấp công nhân đã xây dựng được liên minh công – nông vững chắc, tạo cơ sở chính trị – xã hội quan trọng và thể hiện tính triệt để cách mạng, khác biệt với phong trào công nhân ở các nước tư bản phương Tây.
       Trên nền tảng đó, tinh thần quốc tế vô sản được hiện thực hóa sâu sắc: giai cấp công nhân Việt Nam luôn là bộ phận của phong trào công nhân quốc tế; thắng lợi của cách mạng Việt Nam gắn liền với sự đoàn kết quốc tế, đồng thời sự phát triển của giai cấp công nhân Việt Nam cũng góp phần vào mục tiêu chung vì hòa bình, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trên thế giới. Kế thừa và phát huy tinh thần giác ngộ giai cấp từ sự kiện 1/5, quan điểm nhất quán của Đảng về xây dựng giai cấp công nhân được đúc kết toàn diện trong Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 28/01/2008 - Nghị quyết Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương khóa X về tiếp tục xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Tính đúng đắn của đường lối này được minh chứng khách quan bằng xu hướng phát triển và bứt phá mạnh mẽ của giai cấp công nhân trong công cuộc đổi mới. Về số lượng, lực lượng công nhân Việt Nam không ngừng gia tăng; nếu trước đổi mới cả nước chỉ có khoảng 7 triệu công nhân, thì hiện nay quy mô đã vươn lên mốc khoảng 16,5 triệu người. Mặc dù tỷ lệ dân số chiếm không quá lớn, song giai cấp công nhân đã đóng vai trò quyết định khi tạo ra hơn 65% giá trị tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và trên 70% ngân sách nhà nước.
       Đặc biệt, dưới tác động của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và nền kinh tế tri thức, chất lượng và cơ cấu giai cấp công nhân đang có sự biến đổi sâu sắc. Về mặt tri thức, trình độ học vấn của công nhân được nâng cao rõ rệt: 70,2% tổng số công nhân có trình độ trung học phổ thông; tỷ lệ qua đào tạo chuyên môn ở các bậc đại học (17,4%), trung cấp (17,9%) và cao đẳng (6,6%) chiếm tỷ trọng đáng kể; đồng thời có tới 48% công nhân được đào tạo chuyên môn trực tiếp tại doanh nghiệp. Về cơ cấu, quá trình “trí thức hóa” đang diễn ra mạnh mẽ với sự dịch chuyển từ các ngành công nghiệp chế biến thủ công, lao động giản đơn sang các ngành công nghệ cao, công nghệ số. Sự xuất hiện ngày càng đông đảo của lực lượng “công nhân cổ trắng”, “công nhân trí thức” trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), vạn vật kết nối (IoT) chính là minh chứng sinh động cho năng lực làm chủ khoa học công nghệ, vươn tới chuỗi giá trị toàn cầu.
        Từ việc nhận thức sâu sắc quan điểm của Đảng và thực tiễn công cuộc đổi mới, nội dung bài học được cụ thể hóa nhằm làm rõ vai trò, sứ mệnh của lực lượng công nhân, viên chức và người lao động tại tỉnh Cao Bằng. Đối chiếu với tinh thần lịch sử 1/5, lực lượng này hiện nay đang mang trên vai trọng trách to lớn trên ba phương diện cụ thể: Đầu tiên, là lực lượng xung kích trong phát triển kinh tế - xã hội và chuyển đổi số. Đối với một tỉnh miền núi biên giới, khát vọng vươn lên từ tinh thần 1/5 phải được chuyển hóa thành năng lực ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ số. Lực lượng lao động và đội ngũ cán bộ Cao Bằng đóng vai trò nòng cốt trong việc tạo ra sức bật mới, tham mưu khai thác hiệu quả các thế mạnh đặc thù của địa phương như kinh tế cửa khẩu, nông nghiệp thông minh và du lịch bền vững. Qua đó, từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển, góp phần đưa kinh tế địa phương vươn lên hội nhập trong kỷ nguyên số.
        Thứ hai, những cột mốc sống xây dựng thế trận lòng dân vững chắc. Gắn với đặc thù địa bàn chiến lược, mỗi cán bộ, công nhân, viên chức không chỉ là người lao động trí óc mà còn là hạt nhân xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân vững chắc. Trách nhiệm đặt ra là phải không ngừng nâng cao bản lĩnh chính trị, chủ động nhận diện và đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch. Qua đó, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, giữ vững chủ quyền và an ninh biên giới quốc gia.
       Thứ ba, lực lượng tiên phong trong đổi mới tác phong công tác và nâng cao hiệu lực công vụ. Bài học về tính tổ chức, kỷ luật nghiêm ngặt từ phong trào 1/5 cần được vận dụng thành yêu cầu trực tiếp đối với mỗi học viên trong quá trình công tác. Tinh thần giác ngộ giai cấp đòi hỏi đội ngũ cán bộ, đảng viên ở cơ sở phải rèn luyện “tác phong công nghiệp”, dũng cảm đổi mới lề lối làm việc và kiên quyết đấu tranh chống bệnh quan liêu, giấy tờ. Việc không ngừng học tập nâng cao trình độ, chủ động hội nhập và xây dựng nền hành chính phục vụ nhân dân chính là biểu hiện thực tiễn, sinh động nhất của bản chất giai cấp công nhân ở mỗi đảng viên trong giai đoạn hiện nay.
       Việc lồng ghép tinh thần lịch sử 1/5 với thành tựu đổi mới góp phần nâng cao tính khoa học và tính chiến đấu của lý luận; giúp học viên nắm vững thế giới quan, phương pháp luận mác-xít, củng cố niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân. Qua đó, cán bộ, đảng viên nâng cao trách nhiệm trong tham mưu, hoạch định chính sách chăm lo và bảo vệ quyền lợi người lao động; đồng thời yêu cầu nội dung bài giảng phải thường xuyên cập nhật thực tiễn, gắn với nhiệm vụ chính trị địa phương để bồi dưỡng bản lĩnh, trí tuệ và năng lực hành động cho đội ngũ cán bộ./.
ThS. Nguyễn Thu Hằng
Giảng viên khoa Lý luận cơ sở

Những tin cũ hơn

Những tin mới hơn

 
circle-japan

TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ TRƯỜNG CHÍNH TRỊ HOÀNG ĐÌNH GIONG TỈNH CAO BẰNG
Địa chỉ: Phường Tân Giang, tỉnh Cao Bằng
Điện thoại: 026.3852.864 - 026.3759.488 -  Email: truongcthoangdinhgiong@gmail.com
Chịu trách nhiệm chính: (Bà) Trịnh Thị Ánh Hoa , Hiệu trưởng.
Ghi rõ nguồn (www.truongchinhtri.caobang.gov.vn) khi phát hành lại thông tin từ địa chỉ này.