GIỚI THIỆU VỀ TRƯỜNG
ĐÀO TẠO BỒI DƯỠNG
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
TỔ CHỨC - HÀNH CHÍNH - QUẢN TRỊ
TIN TỨC SỰ KIỆN
- Liên kết
- Thống kê truy cập
Đang truy cập :
00046
•Thành viên online : 00000
•Máy chủ tìm kiếm : 00008
•Khách viếng thăm : 00038
Hôm nay :
00027
Tháng hiện tại
: 65669
Tổng lượt truy cập : 4736376
- Nghiên cứu khoa học
PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA MẶT TRẬN TỔ QUỐC VÀ CÁC TỔ CHỨC CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI TRONG BẢO TỒN, PHÁT HUY GIÁ TRỊ DI SẢN VĂN HÓA Ở CAO BẰNG HIỆN NAY
Thứ năm - 07/05/2026 13:54
Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy phát triển bền vững đất nước. Đại hội XIII và Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định yêu cầu phát huy mạnh mẽ giá trị văn hóa, con người Việt Nam, coi đây là nguồn lực nội sinh quan trọng trong phát triển. Trong bối cảnh đó, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan quản lý nhà nước mà đòi hỏi sự tham gia của toàn xã hội, trong đó Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội giữ vai trò đặc biệt quan trọng.
Với chức năng tập hợp, vận động quần chúng, đại diện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội là lực lượng nòng cốt trong tuyên truyền, vận động, tổ chức các phong trào thi đua yêu nước, góp phần đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về văn hóa đi vào cuộc sống. Đặc biệt, trong lĩnh vực bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, các tổ chức này không chỉ tham gia tuyên truyền mà còn trực tiếp đồng hành, hỗ trợ, giám sát và phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân.
Cao Bằng là tỉnh miền núi, biên giới, có bề dày lịch sử và hệ thống di sản văn hóa phong phú, đa dạng. Toàn tỉnh có nhiều di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh và các di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc, tiêu biểu như Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng, Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó, Rừng Trần Hưng Đạo, thực hành Then của người Tày, Nùng… Với trên 95% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, mỗi cộng đồng dân cư đều lưu giữ những giá trị văn hóa riêng, tạo nên nguồn tài nguyên quý giá cho phát triển. Trong thời gian qua, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trên địa bàn tỉnh đã tích cực tham gia công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, đạt được nhiều kết quả quan trọng. Trước hết, công tác tuyên truyền, vận động được triển khai sâu rộng với nhiều hình thức đa dạng, phù hợp với từng đối tượng. Các tổ chức đã xây dựng lực lượng tuyên truyền viên cơ sở với trên 1.500 người; lồng ghép nội dung bảo tồn di sản vào các phong trào, cuộc vận động như “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, góp phần nâng cao nhận thức của Nhân dân. Việc xây dựng và thực hiện hương ước, quy ước tại 1.462 khu dân cư đã góp phần loại bỏ hủ tục, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Cùng với đó, các tổ chức chính trị - xã hội đã phát huy vai trò cầu nối giữa chính quyền và Nhân dân trong xây dựng các mô hình bảo tồn gắn với phát triển kinh tế. Nhiều mô hình du lịch cộng đồng như Hoài Khao, Khuổi Khon được hình thành và phát triển trên cơ sở gìn giữ kiến trúc truyền thống, phong tục tập quán của đồng bào. Các phong trào thi đua như “Xây dựng người phụ nữ Cao Bằng thời đại mới”, “Tuổi trẻ xung kích bảo vệ Tổ quốc” đã góp phần khơi dậy niềm tự hào, ý thức giữ gìn tiếng nói, trang phục, lễ hội truyền thống. Hoạt động giám sát, phản biện xã hội cũng từng bước được tăng cường. Các tổ chức đã tham gia giám sát việc thực hiện các dự án tu bổ di tích, góp phần bảo đảm đúng quy định, giữ gìn giá trị nguyên gốc của di sản. Toàn tỉnh duy trì hơn 10.000 mô hình “Dân vận khéo”, trong đó nhiều mô hình gắn với bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống. Nhờ đó, lĩnh vực văn hóa - du lịch của tỉnh có bước phát triển tích cực. Giai đoạn 2020 - 2025, Cao Bằng đón khoảng 7,8 triệu lượt khách du lịch, tổng thu đạt khoảng 5.500 tỷ đồng; môi trường văn hóa tiếp tục được cải thiện với tỷ lệ gia đình văn hóa đạt 89%, khu dân cư văn hóa trên 80%.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong lĩnh vực này vẫn còn một số hạn chế. Công tác tuyên truyền ở một số nơi chưa thực sự sâu rộng; nhận thức của một bộ phận cán bộ, đoàn viên, hội viên về bảo tồn di sản chưa đầy đủ. Đội ngũ cán bộ làm công tác văn hóa còn thiếu và chưa đồng đều; hạ tầng phục vụ bảo tồn và khai thác di sản còn hạn chế. Hoạt động giám sát, phản biện xã hội ở cơ sở có lúc còn hình thức, chưa kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi xâm hại di sản.
Trong thời gian tới, để tiếp tục phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, cần tập trung thực hiện một số giải pháp trọng tâm.
Một là, cần tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức tuyên truyền theo hướng thiết thực, hiệu quả, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong tuyên truyền, quảng bá di sản; xây dựng các sản phẩm truyền thông hấp dẫn, dễ tiếp cận, nhất là đối với giới trẻ. Đồng thời, cần chú trọng giáo dục truyền thống văn hóa trong trường học và cộng đồng, góp phần hình thành ý thức tự giác bảo vệ di sản.
Hai là, cần nâng cao vai trò giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội đối với việc thực hiện các chính sách, dự án liên quan đến di sản văn hóa. Thông qua các hoạt động giám sát, kịp thời phát hiện, kiến nghị xử lý những sai phạm, bảo đảm việc tu bổ, tôn tạo di tích đúng quy định, giữ được giá trị nguyên gốc. Phát huy vai trò của cộng đồng trong giám sát, đặc biệt là tại các khu vực có di sản quan trọng.
Ba là, phát triển các mô hình cộng đồng tham gia quản lý và khai thác di sản theo hướng bền vững. Mặt trân Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội cần vận động hội viên, đoàn viên tích cực tham gia xây dựng và thực hiện hương ước, quy ước ở khu dân cư; loại bỏ các hủ tục lạc hậu, phát huy giá trị văn hóa tốt đẹp. Đồng thời, hỗ trợ người dân phát triển các mô hình kinh tế gắn với di sản như du lịch cộng đồng, sản xuất hàng thủ công truyền thống, góp phần nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống.
Bốn là, gắn bảo tồn di sản với phát triển kinh tế cần được thực hiện theo hướng hài hòa, bền vững. Mặt trân Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội có thể đóng vai trò hỗ trợ người dân tiếp cận nguồn vốn, chuyển giao khoa học kỹ thuật, xây dựng thương hiệu sản phẩm, kết nối thị trường; từng bước hình thành “kinh tế di sản”, biến giá trị văn hóa thành nguồn lực phát triển. Đồng thời, cần chú trọng bảo vệ môi trường, giữ gìn cảnh quan, bảo đảm sự phát triển lâu dài của các điểm di sản.
Năm là, cần quan tâm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác đoàn thể. Việc đào tạo, bồi dưỡng kiến thức về văn hóa, kỹ năng tuyên truyền, vận động quần chúng, cũng như năng lực ứng dụng công nghệ số là yêu cầu cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Đội ngũ cán bộ phải thực sự gần dân, hiểu dân, có uy tín trong cộng đồng, từ đó dẫn dắt và lan tỏa các giá trị tích cực trong xã hội.
Sáu là, việc phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa không chỉ nhằm mục tiêu phát triển kinh tế mà còn góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững ổn định chính trị - xã hội, nhất là tại địa bàn biên giới như Cao Bằng. Khi các giá trị văn hóa được bảo tồn và phát huy đúng hướng, chúng sẽ trở thành nền tảng tinh thần vững chắc, tạo động lực cho sự phát triển bền vững của địa phương.
Việc phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa không chỉ góp phần giữ gìn bản sắc dân tộc mà còn tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân. Với sự lãnh đạo của Đảng, sự phối hợp của các cấp, các ngành và sự tham gia tích cực của Nhân dân, công tác này sẽ tiếp tục đạt được những kết quả quan trọng, góp phần xây dựng tỉnh Cao Bằng phát triển bền vững trong giai đoạn mới./.
Với chức năng tập hợp, vận động quần chúng, đại diện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội là lực lượng nòng cốt trong tuyên truyền, vận động, tổ chức các phong trào thi đua yêu nước, góp phần đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về văn hóa đi vào cuộc sống. Đặc biệt, trong lĩnh vực bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, các tổ chức này không chỉ tham gia tuyên truyền mà còn trực tiếp đồng hành, hỗ trợ, giám sát và phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân.
Cao Bằng là tỉnh miền núi, biên giới, có bề dày lịch sử và hệ thống di sản văn hóa phong phú, đa dạng. Toàn tỉnh có nhiều di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh và các di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc, tiêu biểu như Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng, Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó, Rừng Trần Hưng Đạo, thực hành Then của người Tày, Nùng… Với trên 95% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, mỗi cộng đồng dân cư đều lưu giữ những giá trị văn hóa riêng, tạo nên nguồn tài nguyên quý giá cho phát triển. Trong thời gian qua, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trên địa bàn tỉnh đã tích cực tham gia công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, đạt được nhiều kết quả quan trọng. Trước hết, công tác tuyên truyền, vận động được triển khai sâu rộng với nhiều hình thức đa dạng, phù hợp với từng đối tượng. Các tổ chức đã xây dựng lực lượng tuyên truyền viên cơ sở với trên 1.500 người; lồng ghép nội dung bảo tồn di sản vào các phong trào, cuộc vận động như “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, góp phần nâng cao nhận thức của Nhân dân. Việc xây dựng và thực hiện hương ước, quy ước tại 1.462 khu dân cư đã góp phần loại bỏ hủ tục, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Cùng với đó, các tổ chức chính trị - xã hội đã phát huy vai trò cầu nối giữa chính quyền và Nhân dân trong xây dựng các mô hình bảo tồn gắn với phát triển kinh tế. Nhiều mô hình du lịch cộng đồng như Hoài Khao, Khuổi Khon được hình thành và phát triển trên cơ sở gìn giữ kiến trúc truyền thống, phong tục tập quán của đồng bào. Các phong trào thi đua như “Xây dựng người phụ nữ Cao Bằng thời đại mới”, “Tuổi trẻ xung kích bảo vệ Tổ quốc” đã góp phần khơi dậy niềm tự hào, ý thức giữ gìn tiếng nói, trang phục, lễ hội truyền thống. Hoạt động giám sát, phản biện xã hội cũng từng bước được tăng cường. Các tổ chức đã tham gia giám sát việc thực hiện các dự án tu bổ di tích, góp phần bảo đảm đúng quy định, giữ gìn giá trị nguyên gốc của di sản. Toàn tỉnh duy trì hơn 10.000 mô hình “Dân vận khéo”, trong đó nhiều mô hình gắn với bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống. Nhờ đó, lĩnh vực văn hóa - du lịch của tỉnh có bước phát triển tích cực. Giai đoạn 2020 - 2025, Cao Bằng đón khoảng 7,8 triệu lượt khách du lịch, tổng thu đạt khoảng 5.500 tỷ đồng; môi trường văn hóa tiếp tục được cải thiện với tỷ lệ gia đình văn hóa đạt 89%, khu dân cư văn hóa trên 80%.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong lĩnh vực này vẫn còn một số hạn chế. Công tác tuyên truyền ở một số nơi chưa thực sự sâu rộng; nhận thức của một bộ phận cán bộ, đoàn viên, hội viên về bảo tồn di sản chưa đầy đủ. Đội ngũ cán bộ làm công tác văn hóa còn thiếu và chưa đồng đều; hạ tầng phục vụ bảo tồn và khai thác di sản còn hạn chế. Hoạt động giám sát, phản biện xã hội ở cơ sở có lúc còn hình thức, chưa kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi xâm hại di sản.
Trong thời gian tới, để tiếp tục phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, cần tập trung thực hiện một số giải pháp trọng tâm.
Một là, cần tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức tuyên truyền theo hướng thiết thực, hiệu quả, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong tuyên truyền, quảng bá di sản; xây dựng các sản phẩm truyền thông hấp dẫn, dễ tiếp cận, nhất là đối với giới trẻ. Đồng thời, cần chú trọng giáo dục truyền thống văn hóa trong trường học và cộng đồng, góp phần hình thành ý thức tự giác bảo vệ di sản.
Hai là, cần nâng cao vai trò giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội đối với việc thực hiện các chính sách, dự án liên quan đến di sản văn hóa. Thông qua các hoạt động giám sát, kịp thời phát hiện, kiến nghị xử lý những sai phạm, bảo đảm việc tu bổ, tôn tạo di tích đúng quy định, giữ được giá trị nguyên gốc. Phát huy vai trò của cộng đồng trong giám sát, đặc biệt là tại các khu vực có di sản quan trọng.
Ba là, phát triển các mô hình cộng đồng tham gia quản lý và khai thác di sản theo hướng bền vững. Mặt trân Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội cần vận động hội viên, đoàn viên tích cực tham gia xây dựng và thực hiện hương ước, quy ước ở khu dân cư; loại bỏ các hủ tục lạc hậu, phát huy giá trị văn hóa tốt đẹp. Đồng thời, hỗ trợ người dân phát triển các mô hình kinh tế gắn với di sản như du lịch cộng đồng, sản xuất hàng thủ công truyền thống, góp phần nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống.
Bốn là, gắn bảo tồn di sản với phát triển kinh tế cần được thực hiện theo hướng hài hòa, bền vững. Mặt trân Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội có thể đóng vai trò hỗ trợ người dân tiếp cận nguồn vốn, chuyển giao khoa học kỹ thuật, xây dựng thương hiệu sản phẩm, kết nối thị trường; từng bước hình thành “kinh tế di sản”, biến giá trị văn hóa thành nguồn lực phát triển. Đồng thời, cần chú trọng bảo vệ môi trường, giữ gìn cảnh quan, bảo đảm sự phát triển lâu dài của các điểm di sản.
Năm là, cần quan tâm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác đoàn thể. Việc đào tạo, bồi dưỡng kiến thức về văn hóa, kỹ năng tuyên truyền, vận động quần chúng, cũng như năng lực ứng dụng công nghệ số là yêu cầu cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Đội ngũ cán bộ phải thực sự gần dân, hiểu dân, có uy tín trong cộng đồng, từ đó dẫn dắt và lan tỏa các giá trị tích cực trong xã hội.
Sáu là, việc phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa không chỉ nhằm mục tiêu phát triển kinh tế mà còn góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững ổn định chính trị - xã hội, nhất là tại địa bàn biên giới như Cao Bằng. Khi các giá trị văn hóa được bảo tồn và phát huy đúng hướng, chúng sẽ trở thành nền tảng tinh thần vững chắc, tạo động lực cho sự phát triển bền vững của địa phương.
Việc phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa không chỉ góp phần giữ gìn bản sắc dân tộc mà còn tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân. Với sự lãnh đạo của Đảng, sự phối hợp của các cấp, các ngành và sự tham gia tích cực của Nhân dân, công tác này sẽ tiếp tục đạt được những kết quả quan trọng, góp phần xây dựng tỉnh Cao Bằng phát triển bền vững trong giai đoạn mới./.
ThS. Triệu Văn Lượng
Giảng viên khoa Xây dựng Đảng
Những tin cũ hơn
Những tin mới hơn
- Tin nổi bật
