PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA GIẢNG VIÊN GIẢNG DẠY LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TRONG THỜI ĐẠI 4.0 TẠI TRƯỜNG CHÍNH TRỊ HOÀNG ĐÌNH GIONG HIỆN NAY

Thứ năm - 07/05/2026 14:01

Trong kỷ nguyên chuyển đổi số, giáo dục đang chuyển từ mô hình truyền đạt tri thức sang mô hình tổ chức và kiến tạo tri thức. Đối với hệ thống các trường chính trị, nơi đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, sự chuyển đổi này mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi chất lượng giảng viên quyết định trực tiếp đến năng lực tư duy và hành động của học viên sau đào tạo. Trong bối cảnh đó, giảng viên lý luận chính trị không còn chỉ là người truyền đạt nội dung mà phải trở thành chủ thể thiết kế hoạt động học tập, dẫn dắt tư duy và gắn kết lý luận với thực tiễn.
Định hướng này phù hợp với tinh thần của Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia và xây dựng nền giáo dục hiện đại, hội nhập. Thực tiễn tại Trường Chính trị Hoàng Đình Giong cho thấy quá trình chuyển đổi vai trò của giảng viên đã có bước tiến rõ rệt, song vẫn tồn tại những hạn chế mang tính hệ thống cần được giải quyết bằng các giải pháp đồng bộ và khả thi.
Thực tiễn triển khai, khảo sát 28 giảng viên tại Trường Chính trị Hoàng Đình Giong cho thấy sự chuyển biến rõ rệt về nhận thức và hành vi nghề nghiệp. Trên 85 - 90% giảng viên đồng thuận với yêu cầu đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao năng lực số và tích hợp công nghệ vào hoạt động chuyên môn; cho thấy tư duy nghề nghiệp đã chuyển từ truyền đạt tri thức sang tổ chức hoạt động học tập.
Trong thực tiễn giảng dạy, 100% giảng viên sử dụng bài giảng điện tử, 96% thường xuyên khai thác công nghệ thông tin, và khoảng 75% đã sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo như ChatGPT để hỗ trợ soạn giáo án, thiết kế nội dung và tìm kiếm tài liệu. Một số giảng viên đã chủ động đưa các tình huống thực tiễn tại địa phương vào bài giảng, góp phần nâng cao tính ứng dụng của lý luận.
Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ vẫn mang tính cá nhân, chưa có quy trình thống nhất và chưa hình thành môi trường số dùng chung. Tỷ lệ sử dụng hệ thống quản lý học tập còn thấp (10,7%), cho thấy chuyển đổi số mới dừng ở mức hỗ trợ, chưa trở thành nền tảng tổ chức dạy học. Có thể khẳng định, quá trình chuyển đổi đã vượt qua giai đoạn tiếp cận và đang ở giai đoạn thích ứng, nhưng chưa đạt tới làm chủ và sáng tạo. Bên cạnh đó, năng lực số và năng lực sử dụng trí tuệ nhân tạo của giảng viên phần lớn mới dừng lại ở mức khá - trung bình, chưa đủ để khai thác sâu các tính năng nâng cao của công nghệ. Kết quả khảo sát đã chỉ ra một cách rõ ràng các rào cản đang tồn tại trong quá trình phát huy vai trò giảng dạy lý luận chính trị trong thời đại 4.0. Cụ thể, 60,7% giảng viên cho rằng mình còn thiếu kỹ năng công nghệ, 50% bày tỏ lo ngại về rủi ro khi sử dụng trí tuệ nhân tạo và 46,4% cho rằng còn thiếu hiểu biết về AI cũng như cơ chế khuyến khích đổi mới. Những con số này cho thấy, thách thức lớn nhất không nằm ở việc thiếu thiết bị hay hạ tầng kỹ thuật, mà nằm ở năng lực của con người và cơ chế tổ chức thực hiện. Như vậy, Những hạn chế hiện nay tập trung ở ba khía cạnh: năng lực, tổ chức và cơ chế. Một bộ phận giảng viên chưa thành thạo kỹ năng công nghệ và trí tuệ nhân tạo ở mức nâng cao; việc sử dụng AI còn mang tính tự phát, thiếu kỹ năng kiểm chứng và chuẩn hóa nội dung. Về tổ chức, nhà trường chưa xây dựng được quy trình chung, chưa hình thành các nhóm hỗ trợ chuyên môn và chưa có cơ chế chia sẻ học liệu hiệu quả. Về cơ chế, đổi mới phương pháp giảng dạy chưa gắn chặt với đánh giá, thi đua, khen thưởng nên chưa tạo được động lực đủ mạnh. Từ đó có thể khẳng định: điểm nghẽn cốt lõi hiện nay không nằm ở công nghệ, mà nằm ở năng lực con người và cơ chế tổ chức thực hiện. Đây là nút thắt mang tính hệ thống, không chỉ của riêng nhà trường mà còn phổ biến trong toàn bộ hệ thống các trường chính trị.
Từ thực tiễn khảo sát tại Trường Chính trị Hoàng Đình Giong cho thấy, việc phát huy vai trò giảng viên trong thời đại 4.0 không thể dừng ở nhận thức mà cần được chuyển hóa thành các giải pháp cụ thể, có khả năng tổ chức và vận hành trong thực tiễn. Điều này đòi hỏi hệ thống giải pháp phải được thiết kế theo hướng đồng bộ, có trọng tâm, gắn với điều kiện thực tế của nhà trường và bảo đảm tính khả thi.
Thứ nhất, cần đẩy mạnh nâng cao trình độ cho giảng viên trong đó xác định rõ ba nhóm năng lực cốt lõi gồm năng lực sư phạm hiện đại, năng lực nghiên cứu, tổng kết thực tiễn và năng lực số. Đây không chỉ là công cụ định hướng mà còn là căn cứ quan trọng để đánh giá, xếp loại và xây dựng kế hoạch phát triển đội ngũ.
Thứ hai, cần đổi mới cách thức bồi dưỡng giảng viên theo hướng mô-đun, linh hoạt, gắn với nhu cầu thực tiễn. Nội dung bồi dưỡng cần tập trung vào các kỹ năng thiết thực như ứng dụng công nghệ số, sử dụng trí tuệ nhân tạo trong soạn giảng và thiết kế bài giảng số, đồng thời gắn với yêu cầu sản phẩm cụ thể. Cách tiếp cận này không chỉ nâng cao hiệu quả đào tạo mà còn bảo đảm tính ứng dụng ngay trong thực tiễn giảng dạy. Để bảo đảm tính khả thi, các giải pháp cần được triển khai theo lộ trình cụ thể, có thể bắt đầu từ việc thí điểm mô hình “cặp/nhóm giảng viên 4.0” tại từng khoa. Mỗi cặp/nhóm giảng viên xây dựng ít nhất một bài giảng số hóa hoàn chỉnh, có tích hợp công nghệ và trí tuệ nhân tạo, sau đó tổ chức đánh giá, rút kinh nghiệm và nhân rộng trong toàn trường. Đồng thời, cần tăng cường vai trò quản trị, điều hành của nhà trường thông qua việc ban hành kế hoạch, phân công trách nhiệm rõ ràng và triển khai theo các cấp độ từ cơ bản đến nâng cao, bảo đảm phù hợp với năng lực thực tế của đội ngũ.
Thứ ba, cần từng bước xây dựng hệ sinh thái giảng dạy số, bao gồm kho học liệu số, thư viện tình huống thực tiễn và nền tảng chia sẻ bài giảng. Việc hình thành môi trường số dùng chung sẽ giúp chuyển từ mô hình giảng dạy mang tính cá nhân sang mô hình chia sẻ tri thức, qua đó nâng cao chất lượng đào tạo và thúc đẩy đổi mới một cách đồng bộ.
Thứ tư, đổi mới cơ chế đánh giá và khuyến khích giảng viên theo hướng gắn chặt với kết quả đổi mới phương pháp và ứng dụng công nghệ. Việc đưa tiêu chí đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào hệ thống thi đua, đánh giá không chỉ tạo động lực mà còn góp phần định hình chuẩn mực nghề nghiệp trong bối cảnh mới.
Thứ năm, cần phát huy lợi thế đặc thù của trường chính trị là gắn lý luận với thực tiễn. Việc xây dựng bài giảng từ các tình huống thực tế tại địa phương sẽ giúp nâng cao tính thuyết phục, tính ứng dụng và giá trị thực tiễn của nội dung đào tạo, qua đó khẳng định vai trò và vị thế của nhà trường trong hệ thống các cơ sở đào tạo chính trị.
Như vậy, có thể khẳng định, phát huy vai trò của giảng viên giảng dạy lý luận chính trị trong thời đại 4.0 không chỉ là yêu cầu thích ứng mà là yêu cầu tái cấu trúc hoạt động giảng dạy. Thực tiễn tại Trường Chính trị Hoàng Đình Giong cho thấy, khi giải quyết đúng mối quan hệ giữa nhận thức, năng lực và cơ chế, quá trình chuyển đổi sẽ không dừng ở cải tiến kỹ thuật mà sẽ chuyển sang đổi mới mang tính hệ thống. Đây chính là bước chuyển từ “ứng dụng công nghệ trong dạy học” sang “mô hình giáo dục vận hành trên nền tảng công nghệ”, có khả năng nhân rộng trong toàn hệ thống các trường chính trị./.

ThS. Đào Công Dân
Phó Trưởng khoa Nhà nước và pháp luật

GIỚI THIỆU VỀ TRƯỜNG

ĐÀO TẠO BỒI DƯỠNG

NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

TỔ CHỨC - HÀNH CHÍNH - QUẢN TRỊ

TIN TỨC SỰ KIỆN

PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA GIẢNG VIÊN GIẢNG DẠY LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TRONG THỜI ĐẠI 4.0 TẠI TRƯỜNG CHÍNH TRỊ HOÀNG ĐÌNH GIONG HIỆN NAY

Những tin cũ hơn

Những tin mới hơn