KẾT QUẢ, KINH NGHIỆM QUA 15 NĂM THỰC HIỆN CHỈ THỊ SỐ 09-CT/TW Ở CAO BẰNG

Thứ ba - 25/08/2026 10:17

Bảo vệ an ninh quốc gia, giữ vững trật tự, an toàn xã hội là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của Đảng, Nhà nước và cả hệ thống chính trị, có ý nghĩa quyết định đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Xuất phát từ yêu cầu đó, ngày 01/12/2011, Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành Chỉ thị số 09-CT/TW về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc trong tình hình mới”. Chỉ thị tạo cơ sở chính trị quan trọng để phát huy sức mạnh toàn dân, xây dựng thế trận an ninh nhân dân vững chắc, góp phần giữ vững ổn định chính trị và trật tự, an toàn xã hội.
Là tỉnh miền núi, biên giới ở vùng Đông Bắc của Tổ quốc, Cao Bằng có hơn 333 km đường biên tiếp giáp Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc), địa hình chủ yếu là đồi núi, chia cắt mạnh, giao thông còn nhiều khó khăn. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh có 56 xã, phường với 1.462 xóm, tổ dân phố; dân số trên 57 vạn người, trong đó gần 95% là đồng bào dân tộc thiểu số, điều kiện phát triển và mặt bằng dân trí giữa các vùng còn chênh lệch. Những đặc điểm đó đặt ra yêu cầu cao đối với công tác bảo đảm an ninh, trật tự, nhất là trong phòng, chống tội phạm ma túy, mua bán người, xuất nhập cảnh trái phép, buôn lậu, gian lận thương mại và xử lý các vấn đề an ninh phát sinh trên tuyến biên giới.
Nhận thức rõ phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc là nền tảng để phát huy sức mạnh Nhân dân trong bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, Tỉnh ủy Cao Bằng xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, giải pháp chiến lược trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự. Thực hiện Chỉ thị số 09-CT/TW ngày 01/12/2011 của Ban Bí thư (khóa XI), Tỉnh ủy đã ban hành Chương trình hành động số 23-CTr/TU ngày 25/4/2012 và nhiều văn bản lãnh đạo, chỉ đạo nhằm cụ thể hóa chủ trương của Đảng, bảo đảm triển khai thống nhất, đồng bộ trên phạm vi toàn tỉnh. Qua 15 năm triển khai Chỉ thị số 09-CT/TW, tỉnh đã không ngừng đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo và đạt được nhiều kết quả quan trọng sau:
Để hiện thực hóa các chủ trương, nhiệm vụ đã đề ra, các cấp ủy đảng đã đưa nhiệm vụ xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc vào chương trình công tác hằng năm, gắn với thực hiện các nghị quyết về phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, xây dựng đời sống văn hóa và củng cố hệ thống chính trị ở cơ sở. Cách làm này tạo sự thống nhất giữa phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh, phát huy vai trò của cả hệ thống chính trị và Nhân dân trong phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh với các loại tội phạm ngay từ cơ sở.
Trong quá trình tổ chức thực hiện, Ban Chỉ đạo phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội và xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc (Ban Chỉ đạo 138 tỉnh) cùng lực lượng Công an các cấp giữ vai trò nòng cốt trong tham mưu, hướng dẫn, kiểm tra và tổ chức thực hiện. Đồng thời, cơ chế phối hợp giữa Công an, Quân sự, Bộ đội Biên phòng, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội không ngừng được củng cố, bảo đảm sự thống nhất trong nắm tình hình, tuyên truyền, vận động quần chúng và xử lý các vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở. Sự phối hợp đồng bộ giữa các lực lượng cùng với vai trò tích cực của Nhân dân đã tạo sức mạnh tổng hợp trong phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm, giữ vững an ninh, trật tự, không để hình thành các điểm nóng, góp phần xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc ngày càng đi vào chiều sâu, phù hợp với đặc điểm từng địa bàn.
Bên cạnh đó, sự phát triển của phong trào được phản ánh khá rõ qua việc xây dựng các mô hình quần chúng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự. Sau 15 năm, toàn tỉnh duy trì 41 loại mô hình với 1.316 tổ, điểm mô hình hoạt động trên nhiều lĩnh vực, từ bảo vệ an ninh biên giới, phòng, chống tội phạm, giữ gìn trật tự ở khu dân cư đến bảo đảm an toàn giao thông, phòng cháy, chữa cháy và giáo dục, cảm hóa người vi phạm pháp luật. Đây là kết quả của quá trình lựa chọn mô hình phù hợp với đặc điểm từng địa bàn, tránh áp dụng máy móc, dàn trải. Trong số đó, nhiều mô hình được hình thành từ chính nhu cầu tự quản của cộng đồng và duy trì hiệu quả trong thời gian dài, tiêu biểu là ”Câu lạc bộ thanh niên Công an tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật”, “Khúc sông, suối tự quản về an ninh, trật tự” và các mô hình tự quản đường biên, mốc giới ở các xã biên giới như “Chi hội Nông dân tham gia giữ gìn khu dân cư bình yên, gia đình hạnh phúc”, “Cựu chiến binh tự khoản khúc suối”, “Phụ nữ tham gia phòng, chống ma tuý”, “Khu tập thể công nhân, lao động văn minh”, “Khu học sinh nội trú an toàn, văn minh - mô hình 24/7”.. Mỗi mô hình đảm nhận một nhiệm vụ cụ thể nhưng đều hướng tới mục tiêu chung là phát huy vai trò tự quản của cộng đồng, đưa công tác phòng ngừa tội phạm trở thành hoạt động thường xuyên trong đời sống dân cư. Các mô hình góp phần tăng cường kết nối giữa chính quyền với Nhân dân, tạo điều kiện để người dân trực tiếp tham gia quản lý địa bàn, kịp thời phát hiện và cung cấp thông tin về các hành vi vi phạm pháp luật.
Hiệu quả của phong trào còn được thể hiện qua việc xây dựng lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở. Sau khi Luật Lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở có hiệu lực, Cao Bằng đã thành lập 1.462 tổ bảo vệ an ninh, trật tự với 3.374 thành viên, phủ khắp các thôn, xóm, tổ dân phố trong tỉnh. Đây là lực lượng hỗ trợ trực tiếp cho Công an cấp xã trong công tác nắm tình hình, tuyên truyền pháp luật, hòa giải mâu thuẫn, tuần tra, bảo vệ hiện trường và giải quyết các vụ việc ngay từ địa bàn cơ sở. Việc kiện toàn lực lượng này đã bổ sung nguồn nhân lực quan trọng cho công tác giữ gìn an ninh, trật tự trong điều kiện khối lượng công việc ở cấp xã ngày càng lớn.
Chất lượng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc ngày càng được nâng lên, thể hiện rõ qua kết quả xây dựng khu dân cư, cơ quan, doanh nghiệp và cơ sở giáo dục đạt tiêu chuẩn “An toàn về an ninh, trật tự” cũng như kết quả phân loại phong trào hằng năm. Giai đoạn đầu triển khai, tỷ lệ đơn vị đạt tiêu chuẩn “An toàn về an ninh, trật tự” dao động từ 88% đến trên 90%; đến những năm gần đây luôn duy trì ở mức cao, đạt 93,5% năm 2023, 93% năm 2024 và 98% năm 2025. Cùng với đó, giai đoạn 2022-2025, số khu dân cư được xếp loại xuất sắc tăng từ 287 lên 660, trong khi số đơn vị xếp loại trung bình và yếu giảm rõ rệt; xu hướng này cũng diễn ra ở cấp xã, cơ quan, doanh nghiệp và cơ sở giáo dục. Những kết quả trên cho thấy phong trào không ngừng được nâng cao về chất lượng, mở rộng sức lan tỏa trong toàn xã hội, góp phần tăng cường hiệu quả quản lý địa bàn, phát huy vai trò của Nhân dân trong bảo đảm an ninh, trật tự và giải quyết các vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình triển khai Chỉ thị số 09-CT/TW ở Cao Bằng cũng bộc lộ một số hạn chế nhất định: Chất lượng phong trào giữa các địa bàn chưa thật sự đồng đều; một số mô hình hoạt động hiệu quả trong giai đoạn đầu nhưng chậm được bổ sung nội dung, phương thức nên sức lan tỏa giảm dần. Công tác tuyên truyền ở một số nơi còn nặng về phổ biến pháp luật, chưa gắn chặt với những vấn đề người dân quan tâm. Nguồn lực đầu tư cho hoạt động của lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở còn hạn chế; điều kiện hoạt động tại nhiều xã vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới vẫn gặp nhiều khó khăn. Những hạn chế này chủ yếu xuất phát từ điều kiện kinh tế của địa phương, địa bàn rộng, dân cư phân tán, trong khi yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự ngày càng cao trước sự xuất hiện của các loại tội phạm sử dụng công nghệ cao, tội phạm xuyên biên giới và các yếu tố an ninh phi truyền thống.
Thực tiễn triển khai cho thấy, bên cạnh những kết quả đạt được, các hạn chế nêu trên cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới về nhận thức, phương thức lãnh đạo và tổ chức thực hiện. Từ đó, có thể rút ra một số kinh nghiệm sau:
        Một là, xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc phải đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, thường xuyên của cấp ủy đảng; coi đây là một bộ phận trong công tác xây dựng Đảng và xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở.
        Hai là, nội dung phong trào phải xuất phát từ yêu cầu thực tiễn của từng địa bàn, tránh dàn trải hoặc chạy theo hình thức; mô hình nào không còn phù hợp cần kịp thời điều chỉnh hoặc thay thế.
        Ba là, phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân trên cơ sở bảo đảm quyền làm chủ, kết hợp chặt chẽ giữa tuyên truyền, vận động với giải quyết những lợi ích chính đáng của người dân.
        Bốn là, xây dựng lực lượng Công an và lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở đủ năng lực, am hiểu địa bàn, gần dân và dựa vào dân để thực hiện nhiệm vụ.
        Năm là, tăng cường phối hợp giữa các lực lượng trong hệ thống chính trị, kết hợp chặt chẽ nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự với phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng khu vực phòng thủ và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Kết quả và kinh nghiệm 15 năm thực hiện Chỉ thị số 09-CT/TW ở Cao Bằng đã từng bước xây dựng thế trận an ninh nhân dân vững chắc từ cơ sở, gắn kết chặt chẽ sự lãnh đạo của Đảng, hiệu lực quản lý của chính quyền với quyền làm chủ của Nhân dân trong bảo vệ an ninh quốc gia. Sự gắn kết đó tạo nền tảng chính trị - xã hội vững chắc để giữ vững chủ quyền, an ninh biên giới, bảo đảm ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội và củng cố sức mạnh nội sinh của địa phương. Đây là cơ sở quan trọng để Cao Bằng tiếp tục nâng cao năng lực nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, kịp thời nhận diện những vấn đề mới nảy sinh từ cơ sở, bổ sung những kinh nghiệm phù hợp và đề xuất các chủ trương, giải pháp xây dựng thế trận an ninh nhân dân ngày càng vững chắc, đáp ứng yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia và phát triển nhanh, bền vững của tỉnh trong giai đoạn mới.

ThS. Văn Thị Như Quỳnh
Giảng viên khoa Xây dựng Đảng

GIỚI THIỆU VỀ TRƯỜNG

ĐÀO TẠO BỒI DƯỠNG

NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

TỔ CHỨC - HÀNH CHÍNH - QUẢN TRỊ

TIN TỨC SỰ KIỆN

KẾT QUẢ, KINH NGHIỆM QUA 15 NĂM THỰC HIỆN CHỈ THỊ SỐ 09-CT/TW Ở CAO BẰNG

Những tin cũ hơn

Những tin mới hơn