NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA TRONG THỰC HIỆN MÔ HÌNH ĐỒNG GIẢNG GẮN VỚI SỬ DỤNG BÀI TẬP TÌNH HUỐNG TRONG GIẢNG DẠY LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

Thứ ba - 25/08/2026 10:06

Đổi mới phương pháp giảng dạy là yêu cầu quan trọng nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong giai đoạn hiện nay. Đối với các trường chính trị, mục tiêu đào tạo không chỉ dừng lại ở việc trang bị kiến thức lý luận mà còn hướng đến phát triển tư duy khoa học, bản lĩnh chính trị và năng lực vận dụng lý luận vào giải quyết những vấn đề phát sinh trong thực tiễn công tác. Vì vậy, việc chuyển từ phương pháp truyền thụ kiến thức theo lối một chiều sang phát huy tính chủ động, tích cực của người học là yêu cầu tất yếu trong đổi mới hoạt động giảng dạy. Thực tiễn cho thấy, những phương pháp dạy học tăng cường tương tác, thảo luận và gắn nội dung lý luận với các tình huống thực tiễn giúp học viên chủ động tiếp cận kiến thức, nâng cao khả năng phân tích, tư duy và vận dụng vào công việc. Trong bối cảnh đó, mô hình đồng giảng viên kết hợp với sử dụng bài tập tình huống là một hướng đổi mới phù hợp, vừa phát huy năng lực của đội ngũ giảng viên, vừa tạo môi trường học tập tích cực, khuyến khích học viên trao đổi, phản biện và chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong giai đoạn hiện nay.
Cơ sở của việc thực hiện mô hình đồng giảng viên gắn với sử dụng bài tập tình huống
Đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng phát huy vai trò chủ động của học viên, tăng cường tương tác trong lớp học và gắn lý luận với thực tiễn là yêu cầu quan trọng của chương trình đào tạo Trung cấp lý luận chính trị hiện nay. Quy chế đào tạo Trung cấp lý luận chính trị đã tạo cơ sở để các trường chính trị đổi mới hoạt động dạy học, trong đó mô hình đồng giảng viên được xác định là một giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy và phát huy hiệu quả phối hợp giữa đội ngũ giảng viên. Theo đó, hai giảng viên cùng tham gia tổ chức một giờ học, thực hiện sự phân công phù hợp trong điều hành bài giảng, hướng dẫn học viên thảo luận, xử lý các vấn đề đặt ra và đánh giá kết quả học tập trên cơ sở kế hoạch đã thống nhất trước khi lên lớp[1].
Để mô hình đồng giảng phát huy hiệu quả, việc sử dụng bài tập tình huống có ý nghĩa quan trọng trong việc kết nối kiến thức lý luận với thực tiễn công tác. Những tình huống được xây dựng từ hoạt động lãnh đạo, quản lý, công tác xây dựng Đảng, quản lý nhà nước hoặc các vấn đề phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương tạo điều kiện để học viên phân tích, trao đổi, bảo vệ quan điểm và vận dụng kiến thức đã học vào giải quyết các vấn đề thực tiễn. Qua đó, người học không chỉ nắm vững nội dung bài học mà còn từng bước hình thành tư duy khoa học, nâng cao kỹ năng phân tích, làm việc nhóm và năng lực vận dụng lý luận vào thực tiễn, đáp ứng mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong giai đoạn hiện nay.
Tổ chức thực hiện mô hình đồng giảng viên gắn với sử dụng bài tập tình huống trong giảng dạy lý luận chính trị

Để mô hình đồng giảng viên phát huy hiệu quả và bài tập tình huống thực sự trở thành công cụ phát huy tính tích cực của học viên, việc tổ chức giảng dạy cần được chuẩn bị và triển khai theo một quy trình thống nhất. Quy trình này không chỉ bảo đảm sự phối hợp nhịp nhàng giữa hai giảng viên mà còn tạo điều kiện để học viên tham gia tích cực vào quá trình khám phá, phân tích và vận dụng kiến thức lý luận vào giải quyết các vấn đề thực tiễn.
Chuẩn bị nội dung bài giảng và xây dựng bài tập tình huống: Chuẩn bị kỹ nội dung bài giảng và bài tập tình huống là điều kiện quan trọng để tổ chức hiệu quả mô hình đồng giảng. Trước mỗi giờ học, hai giảng viên cần thống nhất mục tiêu, nội dung trọng tâm, phương pháp giảng dạy và kế hoạch phối hợp trên cơ sở nghiên cứu chương trình, giáo trình và tài liệu liên quan. Việc phân công nhiệm vụ phải rõ ràng, bảo đảm phát huy năng lực của từng giảng viên và tạo sự thống nhất trong quá trình tổ chức các hoạt động học tập.
Bài tập tình huống cần được xây dựng phù hợp với mục tiêu của bài học, phản ánh những vấn đề thường gặp trong hoạt động lãnh đạo, quản lý và thực hiện nhiệm vụ ở cơ sở. Nội dung tình huống phải rõ ràng, có tính thực tiễn và tạo điều kiện để học viên vận dụng kiến thức lý luận vào phân tích, trao đổi và đề xuất phương án giải quyết. Để quá trình đồng giảng diễn ra thuận lợi, hai giảng viên cần thống nhất kịch bản điều hành, cách tổ chức thảo luận và phương án xử lý các tình huống phát sinh, qua đó nâng cao hiệu quả tương tác và chất lượng giờ học.
Tổ chức hoạt động học tập thông qua bài tập tình huống: Trong quá trình giảng dạy, bài tập tình huống được sử dụng để gắn nội dung lý luận với những vấn đề đặt ra trong thực tiễn, tạo điều kiện để học viên chủ động tham gia vào các hoạt động học tập. Sau khi giới thiệu những nội dung cơ bản của bài học, giảng viên tổ chức cho học viên nghiên cứu, trao đổi và thảo luận tình huống theo nhóm, qua đó từng bước vận dụng kiến thức lý luận vào phân tích và đề xuất phương án giải quyết các vấn đề cụ thể.
Sự phối hợp giữa hai giảng viên có ý nghĩa quan trọng đối với hiệu quả của giờ học. Giảng viên chủ trì điều hành chung, định hướng nội dung và theo dõi tiến độ của các hoạt động; giảng viên phối hợp trực tiếp hỗ trợ các nhóm, hướng dẫn phương pháp tiếp cận vấn đề, giải đáp những khó khăn và khuyến khích học viên trao đổi ý kiến. Sau phần thảo luận, các nhóm trình bày kết quả, hai giảng viên tiếp tục gợi mở, phản biện và làm rõ những nội dung còn khác nhau, giúp học viên củng cố kiến thức, rèn luyện tư duy, kỹ năng trình bày và khả năng vận dụng lý luận vào thực tiễn.
Tổng kết, đánh giá và rút kinh nghiệm sau giờ học: Sau khi các nhóm hoàn thành phần trình bày và thảo luận, hai giảng viên phối hợp tổng hợp kết quả, làm rõ những nội dung trọng tâm và liên hệ với yêu cầu vận dụng lý luận vào thực tiễn. Giảng viên chủ trì hệ thống hóa kiến thức, khái quát các vấn đề cốt lõi của bài học; giảng viên phối hợp bổ sung những dẫn chứng thực tiễn, giúp học viên hiểu rõ hơn ý nghĩa và giá trị của việc vận dụng lý luận trong thực hiện nhiệm vụ.
Việc đánh giá kết quả học tập cần được thực hiện trên cơ sở toàn bộ quá trình tham gia của học viên, chú trọng khả năng phân tích tình huống, vận dụng kiến thức, kỹ năng trao đổi, lập luận và tinh thần phối hợp trong thảo luận. Sau mỗi giờ học, hai giảng viên cần trao đổi, rút kinh nghiệm về nội dung, phương pháp và hiệu quả phối hợp; đồng thời điều chỉnh giáo án, bổ sung bài tập tình huống phù hợp với thực tiễn. Đây là cơ sở để từng bước hoàn thiện mô hình đồng giảng, nâng cao chất lượng giảng dạy và đáp ứng yêu cầu đổi mới đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong các trường chính trị hiện nay.
Những yêu cầu đặt ra trong thực hiện hiệu quả mô hình đồng giảng viên gắn với sử dụng bài tập tình huống

Thực tiễn triển khai cho thấy mô hình đồng giảng viên gắn với sử dụng bài tập tình huống có nhiều ưu điểm, nhưng để thực hiện hiệu quả và lâu dài cần quan tâm một số yêu cầu cơ bản:
Thứ nhất, bảo đảm sự thống nhất và phối hợp chặt chẽ giữa các giảng viên. Hai giảng viên cần thống nhất trước về mục tiêu, nội dung, phương pháp, cách tổ chức tình huống và nhiệm vụ của từng người. Sự phân công phải rõ ràng nhưng linh hoạt, tránh chồng chéo hoặc phụ thuộc quá nhiều vào một giảng viên. Đây là điều kiện quan trọng để giờ học diễn ra tự nhiên và phát huy được thế mạnh của cả hai người.
Thứ hai, nâng cao năng lực xây dựng và sử dụng bài tập tình huống. Tình huống cần xuất phát từ những vấn đề thực tế, nhất là những vấn đề gắn với hoạt động của cán bộ ở cơ sở và thực tiễn tỉnh Cao Bằng. Nội dung phải phù hợp với mục tiêu bài học, có vấn đề cần phân tích và không nên đưa ra cách giải quyết ngay từ đầu. Nhà trường cần từng bước xây dựng, bổ sung và cập nhật ngân hàng bài tập tình huống theo từng học phần.
Thứ ba, tăng cường đánh giá hiệu quả của mô hình. Cần có những tiêu chí phù hợp để xem xét chất lượng phối hợp giữa hai giảng viên, mức độ tham gia của học viên, hiệu quả thảo luận và khả năng vận dụng lý luận vào giải quyết tình huống. Việc đánh giá thường xuyên sẽ giúp nhận diện những điểm phù hợp, những hạn chế để kịp thời điều chỉnh cách tổ chức dạy học.
Thứ tư, tăng cường gắn giảng dạy với thực tiễn địa phương. Khai thác kết quả nghiên cứu, khảo sát, tọa đàm và trao đổi với cán bộ cơ sở để cập nhật các vấn đề thực tiễn vào bài tập tình huống. Chú trọng những vấn đề về xây dựng Đảng, dân vận, phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, quản lý nhà nước và chính sách dân tộc ở Cao Bằng, qua đó giúp học viên vận dụng lý luận, nâng cao khả năng phân tích và lựa chọn phương án giải quyết phù hợp.
Thứ năm, bảo đảm điều kiện hỗ trợ từ phía nhà trường. Từng bước hoàn thiện học liệu, cơ sở vật chất và ứng dụng công nghệ thông tin; tạo điều kiện để giảng viên phối hợp xây dựng bài giảng, chia sẻ kinh nghiệm và học liệu. Đồng thời, xây dựng, cập nhật ngân hàng bài tập tình huống theo từng học phần, đáp ứng yêu cầu thảo luận, trình bày, phản biện, tạo nền tảng triển khai mô hình đồng giảng viên ổn định, hiệu quả.
Như vậy, mô hình đồng giảng viên gắn với sử dụng bài tập tình huống là hướng đổi mới phù hợp với yêu cầu nâng cao chất lượng giảng dạy lý luận chính trị. Hiệu quả của mô hình không chỉ phụ thuộc vào việc có hai giảng viên cùng đứng lớp mà quan trọng hơn là sự chuẩn bị thống nhất, khả năng phối hợp, chất lượng tình huống và mức độ tham gia của học viên. Vì vậy, Nhà trường cần tiếp tục hoàn thiện cách thức tổ chức, nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên, xây dựng nguồn tình huống từ thực tiễn và tăng cường tổng kết kinh nghiệm. Qua đó, mô hình đồng giảng viên gắn với bài tập tình huống sẽ góp phần đổi mới phương pháp dạy học, gắn lý luận với thực tiễn và nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của Nhà trường trong giai đoạn mới./.

ThS. Triệu Văn Lượng
Giảng viên khoa Xây dựng Đảng

[1] Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2026), Quyết định số 988-QĐ/HVCTQG ngày 20/3/2026 ban hành Quy chế đào tạo Trung cấp Lý luận chính trị.

GIỚI THIỆU VỀ TRƯỜNG

ĐÀO TẠO BỒI DƯỠNG

NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

TỔ CHỨC - HÀNH CHÍNH - QUẢN TRỊ

TIN TỨC SỰ KIỆN

NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA TRONG THỰC HIỆN MÔ HÌNH ĐỒNG GIẢNG GẮN VỚI SỬ DỤNG BÀI TẬP TÌNH HUỐNG TRONG GIẢNG DẠY LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

Những tin cũ hơn

Những tin mới hơn