
- Nghiên cứu khoa học

ĐIỂM SÁNG TRONG CÔNG TÁC QUẢN LÝ VÀ TỔ CHỨC LỄ HỘI TẠI PHƯỜNG NÙNG TRÍ CAO, TỈNH CAO BẰNG
Thứ năm - 07/05/2026 14:24
Trong những năm gần đây, cùng với yêu cầu đổi mới công tác quản lý văn hóa và nâng cao chất lượng tổ chức lễ hội, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Cao Bằng đã có những chuyển biến tích cực. Nổi bật trong đó, phường Nùng Trí Cao trở thành điểm sáng trong công tác quản lý và tổ chức lễ hội với cách làm bài bản, khoa học, vừa bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, vừa đáp ứng yêu cầu tổ chức lễ hội theo hướng văn minh, an toàn và hiệu quả. Thực tiễn này không chỉ góp phần nâng cao đời sống tinh thần của Nhân dân mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và quảng bá hình ảnh địa phương.
Phường Nùng Trí Cao được thành lập trên cơ sở sắp xếp các đơn vị hành chính gồm phường Ngọc Xuân, phường Sông Bằng và xã Vĩnh Quang (cũ), có diện tích 29,31 km² với dân số hơn 20 nghìn người, gồm nhiều dân tộc như Kinh, Tày, Nùng, Mông, Dao cùng sinh sống. Trên địa bàn phường hiện duy trì hai lễ hội truyền thống tiêu biểu là Lễ hội Đền Kỳ Sầm và Lễ hội Đền Bà Hoàng. Đây là những sinh hoạt văn hóa - tín ngưỡng quan trọng, gắn với truyền thống “uống nước nhớ nguồn” và ước vọng về cuộc sống bình an, no ấm của Nhân dân.
Thời gian qua, công tác quản lý và tổ chức lễ hội tại phường Nùng Trí Cao có nhiều đổi mới rõ nét, thể hiện qua sự lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ của cấp ủy, chính quyền và sự phối hợp đồng bộ của các lực lượng chức năng. Các hoạt động lễ hội được triển khai hiệu quả, theo hướng đảm bảo an ninh, an toàn, phát huy giá trị văn hóa. Những kết quả đạt được được thể hiện tập trung trên hai phương diện chủ yếu:
Trong công tác quản lý lễ hội: Nhận thức rõ vai trò của lễ hội trong đời sống tinh thần của Nhân dân, Đảng ủy phường Nùng Trí Cao đã tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện công tác quản lý lễ hội. Ban Chỉ đạo và Ban Tổ chức lễ hội được thành lập, phân công rõ trách nhiệm cho từng lực lượng; các hoạt động được triển khai trên cơ sở tuân thủ quy định của pháp luật và hướng dẫn của cấp trên. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh thông qua nhiều kênh thông tin như hệ thống truyền thanh cơ sở, trang thông tin điện tử và mạng xã hội, giúp Nhân dân và du khách nắm bắt đầy đủ thông tin về lịch sử di tích, ý nghĩa lễ hội và các quy định khi tham gia. Hoạt động kinh doanh dịch vụ được sắp xếp hợp lý; việc quản lý tài chính, nguồn công đức được thực hiện công khai, minh bạch. Đồng thời, công tác quản lý không gian lễ hội, bảo đảm an ninh trật tự, vệ sinh môi trường và các hoạt động tín ngưỡng được chú trọng, góp phần xây dựng môi trường lễ hội lành mạnh, văn minh.
Trong công tác tổ chức lễ hội: Cùng với công tác quản lý, việc tổ chức lễ hội được đổi mới theo hướng bài bản, khoa học và phong phú về nội dung. Phần lễ được tổ chức trang nghiêm, đúng nghi thức truyền thống, bảo đảm tôn vinh giá trị lịch sử - văn hóa của di tích; việc sử dụng trang phục truyền thống góp phần tạo không khí trang trọng, giữ gìn bản sắc dân tộc. Phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ và trò chơi dân gian đặc sắc như kéo co, đẩy gậy, tung còn, thi ẩm thực…, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách tham gia. Các chương trình nghệ thuật được dàn dựng công phu, góp phần tạo điểm nhấn cho lễ hội. Không gian lễ hội được quy hoạch hợp lý, bố trí khoa học các khu vực hành lễ, vui chơi, dịch vụ và trưng bày sản phẩm. Hoạt động giới thiệu sản phẩm OCOP, nông sản địa phương được chú trọng, góp phần quảng bá hình ảnh và thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm. Đặc biệt, việc ứng dụng chuyển đổi số, như hình thức quét mã QR để công đức, đã tạo thuận tiện cho người dân và nâng cao tính minh bạch trong quản lý.
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quản lý và tổ chức lễ hội vẫn còn một số hạn chế như: việc khai thác giá trị lễ hội gắn với phát triển du lịch chưa tương xứng; một số hoạt động còn thiếu chiều sâu; công tác tuyên truyền, quảng bá chưa thật sự đa dạng; năng lực tổ chức ở một số bộ phận còn chưa đồng đều.
Để tiếp tục phát huy những kết quả đạt được, đồng thời nâng cao chất lượng công tác quản lý và tổ chức lễ hội theo hướng văn minh, an toàn và bền vững, phường Nùng Trí Cao cần triển khai đồng bộ một số giải pháp chủ yếu sau:
Thứ nhất, tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền đối với công tác lễ hội. Phường cần ban hành kế hoạch tổ chức lễ hội hằng năm gắn với phân công nhiệm vụ rõ ràng cho từng bộ phận; duy trì hoạt động hiệu quả của các ban chỉ đạo, ban tổ chức lễ hội; tăng cường kiểm tra, giám sát trước, trong và sau lễ hội. Đồng thời, kịp thời chấn chỉnh những biểu hiện lệch chuẩn trong hoạt động tín ngưỡng, kinh doanh dịch vụ và quản lý không gian lễ hội.
Thứ hai, nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền, giáo dục. Đa dạng hóa hình thức tuyên truyền thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở, cổng thông tin điện tử, mạng xã hội và pa-nô, áp-phích tại khu vực lễ hội. Nội dung tuyên truyền cần tập trung vào giá trị lịch sử - văn hóa của di tích, ý nghĩa lễ hội và các quy định khi tham gia; đồng thời vận động Nhân dân thực hiện nếp sống văn hóa, hạn chế đốt vàng mã, không chen lấn, xả rác, góp phần xây dựng hình ảnh lễ hội văn minh.
Thứ ba, tiếp tục đổi mới nội dung và hình thức tổ chức lễ hội. Chuẩn hóa nghi thức phần lễ theo hướng trang nghiêm, đúng truyền thống; đồng thời xây dựng kịch bản phần hội phong phú, có chọn lọc, phát huy các loại hình văn hóa dân gian đặc trưng như hát Then, đàn tính, trò chơi dân gian. Khuyến khích sự tham gia của các xóm, tổ dân phố trong tổ chức hoạt động, qua đó tăng tính cộng đồng và sức lan tỏa của lễ hội.
Thứ tư, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số. Cụ thể hóa bằng việc xây dựng mã QR cung cấp thông tin về di tích, lịch trình lễ hội; mở rộng hình thức công đức, thanh toán không dùng tiền mặt; tăng cường quảng bá lễ hội trên các nền tảng số. Từng bước số hóa dữ liệu về lễ hội, di tích và hình ảnh hoạt động để phục vụ công tác quản lý, lưu trữ và quảng bá lâu dài.
Thứ năm, gắn công tác tổ chức lễ hội với phát triển du lịch và kinh tế địa phương. Quy hoạch, bố trí khu vực trưng bày, giới thiệu sản phẩm OCOP, nông sản đặc trưng một cách khoa học; khuyến khích người dân tham gia cung cấp dịch vụ văn hóa, ẩm thực gắn với bản sắc địa phương. Đồng thời, tăng cường liên kết với các đơn vị lữ hành để đưa lễ hội vào các chương trình du lịch, góp phần thu hút du khách và tạo sinh kế bền vững cho Nhân dân.
Những kết quả đạt được trong công tác quản lý và tổ chức lễ hội tại phường Nùng Trí Cao khẳng định cách làm đúng đắn, sáng tạo và hiệu quả của cấp ủy, chính quyền địa phương. Việc đổi mới đồng bộ cả trong quản lý và tổ chức đã góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời nâng cao đời sống tinh thần của Nhân dân và quảng bá hình ảnh địa phương. Tiếp tục phát huy những “điểm sáng”, phường Nùng Trí Cao có cơ sở để xây dựng hoạt động lễ hội ngày càng văn minh, chuyên nghiệp, gắn với phát triển du lịch và kinh tế - xã hội bền vững trong thời gian tới./.
Phường Nùng Trí Cao được thành lập trên cơ sở sắp xếp các đơn vị hành chính gồm phường Ngọc Xuân, phường Sông Bằng và xã Vĩnh Quang (cũ), có diện tích 29,31 km² với dân số hơn 20 nghìn người, gồm nhiều dân tộc như Kinh, Tày, Nùng, Mông, Dao cùng sinh sống. Trên địa bàn phường hiện duy trì hai lễ hội truyền thống tiêu biểu là Lễ hội Đền Kỳ Sầm và Lễ hội Đền Bà Hoàng. Đây là những sinh hoạt văn hóa - tín ngưỡng quan trọng, gắn với truyền thống “uống nước nhớ nguồn” và ước vọng về cuộc sống bình an, no ấm của Nhân dân.
Thời gian qua, công tác quản lý và tổ chức lễ hội tại phường Nùng Trí Cao có nhiều đổi mới rõ nét, thể hiện qua sự lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ của cấp ủy, chính quyền và sự phối hợp đồng bộ của các lực lượng chức năng. Các hoạt động lễ hội được triển khai hiệu quả, theo hướng đảm bảo an ninh, an toàn, phát huy giá trị văn hóa. Những kết quả đạt được được thể hiện tập trung trên hai phương diện chủ yếu:
Trong công tác quản lý lễ hội: Nhận thức rõ vai trò của lễ hội trong đời sống tinh thần của Nhân dân, Đảng ủy phường Nùng Trí Cao đã tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện công tác quản lý lễ hội. Ban Chỉ đạo và Ban Tổ chức lễ hội được thành lập, phân công rõ trách nhiệm cho từng lực lượng; các hoạt động được triển khai trên cơ sở tuân thủ quy định của pháp luật và hướng dẫn của cấp trên. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh thông qua nhiều kênh thông tin như hệ thống truyền thanh cơ sở, trang thông tin điện tử và mạng xã hội, giúp Nhân dân và du khách nắm bắt đầy đủ thông tin về lịch sử di tích, ý nghĩa lễ hội và các quy định khi tham gia. Hoạt động kinh doanh dịch vụ được sắp xếp hợp lý; việc quản lý tài chính, nguồn công đức được thực hiện công khai, minh bạch. Đồng thời, công tác quản lý không gian lễ hội, bảo đảm an ninh trật tự, vệ sinh môi trường và các hoạt động tín ngưỡng được chú trọng, góp phần xây dựng môi trường lễ hội lành mạnh, văn minh.
Trong công tác tổ chức lễ hội: Cùng với công tác quản lý, việc tổ chức lễ hội được đổi mới theo hướng bài bản, khoa học và phong phú về nội dung. Phần lễ được tổ chức trang nghiêm, đúng nghi thức truyền thống, bảo đảm tôn vinh giá trị lịch sử - văn hóa của di tích; việc sử dụng trang phục truyền thống góp phần tạo không khí trang trọng, giữ gìn bản sắc dân tộc. Phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ và trò chơi dân gian đặc sắc như kéo co, đẩy gậy, tung còn, thi ẩm thực…, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách tham gia. Các chương trình nghệ thuật được dàn dựng công phu, góp phần tạo điểm nhấn cho lễ hội. Không gian lễ hội được quy hoạch hợp lý, bố trí khoa học các khu vực hành lễ, vui chơi, dịch vụ và trưng bày sản phẩm. Hoạt động giới thiệu sản phẩm OCOP, nông sản địa phương được chú trọng, góp phần quảng bá hình ảnh và thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm. Đặc biệt, việc ứng dụng chuyển đổi số, như hình thức quét mã QR để công đức, đã tạo thuận tiện cho người dân và nâng cao tính minh bạch trong quản lý.
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quản lý và tổ chức lễ hội vẫn còn một số hạn chế như: việc khai thác giá trị lễ hội gắn với phát triển du lịch chưa tương xứng; một số hoạt động còn thiếu chiều sâu; công tác tuyên truyền, quảng bá chưa thật sự đa dạng; năng lực tổ chức ở một số bộ phận còn chưa đồng đều.
Để tiếp tục phát huy những kết quả đạt được, đồng thời nâng cao chất lượng công tác quản lý và tổ chức lễ hội theo hướng văn minh, an toàn và bền vững, phường Nùng Trí Cao cần triển khai đồng bộ một số giải pháp chủ yếu sau:
Thứ nhất, tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền đối với công tác lễ hội. Phường cần ban hành kế hoạch tổ chức lễ hội hằng năm gắn với phân công nhiệm vụ rõ ràng cho từng bộ phận; duy trì hoạt động hiệu quả của các ban chỉ đạo, ban tổ chức lễ hội; tăng cường kiểm tra, giám sát trước, trong và sau lễ hội. Đồng thời, kịp thời chấn chỉnh những biểu hiện lệch chuẩn trong hoạt động tín ngưỡng, kinh doanh dịch vụ và quản lý không gian lễ hội.
Thứ hai, nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền, giáo dục. Đa dạng hóa hình thức tuyên truyền thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở, cổng thông tin điện tử, mạng xã hội và pa-nô, áp-phích tại khu vực lễ hội. Nội dung tuyên truyền cần tập trung vào giá trị lịch sử - văn hóa của di tích, ý nghĩa lễ hội và các quy định khi tham gia; đồng thời vận động Nhân dân thực hiện nếp sống văn hóa, hạn chế đốt vàng mã, không chen lấn, xả rác, góp phần xây dựng hình ảnh lễ hội văn minh.
Thứ ba, tiếp tục đổi mới nội dung và hình thức tổ chức lễ hội. Chuẩn hóa nghi thức phần lễ theo hướng trang nghiêm, đúng truyền thống; đồng thời xây dựng kịch bản phần hội phong phú, có chọn lọc, phát huy các loại hình văn hóa dân gian đặc trưng như hát Then, đàn tính, trò chơi dân gian. Khuyến khích sự tham gia của các xóm, tổ dân phố trong tổ chức hoạt động, qua đó tăng tính cộng đồng và sức lan tỏa của lễ hội.
Thứ tư, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số. Cụ thể hóa bằng việc xây dựng mã QR cung cấp thông tin về di tích, lịch trình lễ hội; mở rộng hình thức công đức, thanh toán không dùng tiền mặt; tăng cường quảng bá lễ hội trên các nền tảng số. Từng bước số hóa dữ liệu về lễ hội, di tích và hình ảnh hoạt động để phục vụ công tác quản lý, lưu trữ và quảng bá lâu dài.
Thứ năm, gắn công tác tổ chức lễ hội với phát triển du lịch và kinh tế địa phương. Quy hoạch, bố trí khu vực trưng bày, giới thiệu sản phẩm OCOP, nông sản đặc trưng một cách khoa học; khuyến khích người dân tham gia cung cấp dịch vụ văn hóa, ẩm thực gắn với bản sắc địa phương. Đồng thời, tăng cường liên kết với các đơn vị lữ hành để đưa lễ hội vào các chương trình du lịch, góp phần thu hút du khách và tạo sinh kế bền vững cho Nhân dân.
Những kết quả đạt được trong công tác quản lý và tổ chức lễ hội tại phường Nùng Trí Cao khẳng định cách làm đúng đắn, sáng tạo và hiệu quả của cấp ủy, chính quyền địa phương. Việc đổi mới đồng bộ cả trong quản lý và tổ chức đã góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời nâng cao đời sống tinh thần của Nhân dân và quảng bá hình ảnh địa phương. Tiếp tục phát huy những “điểm sáng”, phường Nùng Trí Cao có cơ sở để xây dựng hoạt động lễ hội ngày càng văn minh, chuyên nghiệp, gắn với phát triển du lịch và kinh tế - xã hội bền vững trong thời gian tới./.
ThS. Lương Thị Bằng
Phó trưởng khoa Xây dựng Đảng
Phó trưởng khoa Xây dựng Đảng





