• dau-title
  • Nghiên cứu khoa học
  • cuoi-title

PHÁT HUY SỨC MẠNH NỘI SINH TRONG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG Ở CAO BẰNG TỪ GÓC NHÌN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Thứ ba - 03/11/2026 11:44

     1. Tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy sức mạnh nội sinh trong phát triển
     Nhân dân là gốc, là chủ thể và lực lượng sáng tạo nên những thành quả cách mạng. Bác từng nhấn mạnh: “Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân. Trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân”[1]. Muốn phát huy được sức dân, Người yêu cầu “Đảng cần phải có kế hoạch thật tốt để phát triển kinh tế và văn hóa, nhằm không ngừng nâng cao đời sống của nhân dân”[2]. Đây chính là cách bồi dưỡng sức dân và “đem tài dân, sức dân, của dân làm lợi cho dân”[3]. Nhân dân vừa là lực lượng trực tiếp lao động, sáng tạo ra của cải vật chất và tinh thần, vừa phải là chủ thể trung tâm được thụ hưởng thành quả phát triển.
     Đại đoàn kết toàn dân tộc quy tụ các nguồn lực tạo nên sức mạnh tổng hợp.  Người đã đúc kết thành chân lý giản dị mà sâu sắc: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết; Thành công, thành công, đại thành công”[4]. Khi về thăm và trò chuyện với bà con, cán bộ tỉnh Cao Bằng năm 1961, Bác dặn dò, phải “đoàn kết chặt chẽ như anh em một nhà”[5]. Quan điểm của Bác cho thấy đại đoàn kết có ý nghĩa chiến lược trong tập hợp và huy động sức dân. Đoàn kết giúp kết nối những sức mạnh nhỏ lẻ của từng cá nhân, từng cộng đồng thành một khối sức mạnh chung để xây dựng và kiến thiết đất nước, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững.
     Văn hóa, tri thức và ý chí tự lực là động lực tinh thần to lớn góp phần xây dựng sự nghiệp cách mạng. Bác từng khẳng định: “Lấy văn hóa soi đường cho quốc dân đi”[6], đồng thời thẳng thắn nhắc nhở: “Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”[7]. Bác luôn nhắc nhở người dân phải phát huy mạnh mẽ tinh thần tự lực, tự cường, chủ động vươn lên lao động sản xuất và chiến đấu, quyết không trông chờ, ỷ lại. Văn hóa và tri thức không đứng ngoài kinh tế hay đời sống, mà thấm sâu vào từng con người, củng cố nền tảng tinh thần và phát huy sức mạnh của Nhân dân trong sự nghiệp kiến thiết đất nước.
    Tài nguyên, lao động, sản xuất và thực hành tiết kiệm tạo nền tảng vật chất cho xây dựng đất nước. Khi nói chuyện với đồng bào, cán bộ tỉnh Cao Bằng, Người yêu cầu đẩy mạnh sản xuất, thực hành tiết kiệm và khai thác lâm thổ sản có kế hoạch, đi cùng trồng cây, bảo vệ rừng”[8]. Lao động và sản xuất trực tiếp tạo ra của cải vật chất, còn thực hành tiết kiệm giúp sử dụng hợp lý thành quả lao động và các nguồn lực của xã hội. Qua đó, vừa góp phần cải thiện đời sống nhân dân, vừa tăng tích lũy và củng cố thành quả cách mạng.
    Cùng với các nguồn lực trên, Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng vai trò lãnh đạo của Đảng và năng lực quản lý của bộ máy chính quyền trong việc quy tụ, tổ chức và phát huy sức mạnh của Nhân dân. Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng chính là nhân tố bảo đảm các nguồn lực nội sinh tiềm năng được định hướng, kết nối và chuyển hóa thành sức mạnh thực tế trong sự nghiệp kiến thiết và phát triển.
    2. Thực tiễn phát huy sức mạnh nội sinh trong phát triển bền vững ở Cao Bằng
    Trên cơ sở định hướng của tỉnh về “Phát triển kinh tế nội sinh, khơi dậy nội lực từ bản địa, xây dựng nền kinh tế tự chủ, bền vững”[9], với nhiều biện pháp được triển khai đồng bộ và quyết liệt, tỉnh Cao Bằng đã khơi dậy các nguồn lực địa phương, tạo đà cho kinh tế từng bước phục hồi, tốc độ tăng trưởng GRDP 9 tháng đầu năm 2026 ước đạt 7,96%[10]. Việc khai thác lợi thế địa phương thể hiện trên một số lĩnh vực:
Kinh tế cửa khẩu tiếp tục là nguồn thu ngân sách chủ lực đạt 6.866 tỷ đồng giai đoạn 2021 - 2025, chiếm khoảng 46% tổng thu ngân sách trên địa bàn, kim ngạch xuất nhập khẩu đạt hơn 4,46 tỷ USD [11], giúp mở rộng không gian phát triển của tỉnh. Lĩnh vực nông - lâm nghiệp giữ vai trò ổn định sinh kế cho đa số người dân. Các mô hình liên kết sản xuất, phát triển sản phẩm OCOP, kinh tế rừng và chăn nuôi gia súc theo chuỗi giá trị đã góp phần tạo sinh kế ổn định, nâng cao thu nhập cho người dân.
   Văn hóa - di sản và du lịch bước đầu được khai thác có hiệu quả gắn với phát triển du lịch và sinh kế cộng đồng như Khu di tích Pác Bó, Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng, các điểm du lịch cộng đồng, làng nghề Khuổi Ky, Hoài Khao, Phja Thắp[12], góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập và quảng bá hình ảnh Cao Bằng đến bạn bè quốc tế.
Giai đoạn 2021 - 2025, tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân 4,24%/năm; 19.068 hộ nghèo, cận nghèo và các đối tượng chính sách khác được hỗ trợ xây mới, sửa chữa nhà ở[13]; tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái và ý chí vượt khó được thể hiện khá rõ trong đời sống của người dân; duy trì độ che phủ rừng trên 57%, bảo đảm an ninh sinh thái biên giới. Những kết quả này tạo điều kiện ổn định cuộc sống và sinh kế cho người dân, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, đảm bảo ổn định xã hội.
Thực tế cho thấy, mức độ chuyển hóa từ nguồn lực tiềm năng ở Cao Bằng thành sức mạnh thực tế còn những điểm nghẽn: Kinh tế cửa khẩu chủ yếu mang tính trung chuyển, còn phụ thuộc vào khả năng kết nối thương mại với sản xuất, chế biến và dịch vụ trong tỉnh; nông nghiệp và du lịch nhìn chung vẫn nhỏ lẻ, thiếu công nghiệp chế biến sâu nên phần thu nhập người dân nhận được chưa cao; các giá trị văn hóa bản địa chưa tạo thành các sản phẩm dịch vụ có sức cạnh tranh lớn; năng lực tự vươn lên của một bộ phận đồng bào vùng sâu, vùng xa vẫn chưa thật sự bền vững.
    3. Giải pháp phát huy sức mạnh nội sinh trong phát triển bền vững ở Cao Bằng trong thời gian tới
    Thứ nhất, khơi dậy vai trò chủ thể của Nhân dân, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Tỉnh cần gắn hỗ trợ với nâng năng lực tự tổ chức sản xuất, lựa chọn sinh kế và tiếp cận thị trường của người dân, từng bước xóa bỏ tâm lý trông chờ, ỷ lại của một bộ phận người dân. Đào tạo nghề và chuyển giao kỹ thuật cần đi vào thực chất, hướng dẫn người dân đưa cây trồng, vật nuôi đặc sản vào sản xuất hàng hóa. Bên cạnh việc lo tốt an sinh xã hội và nhà ở, cần đặc biệt nâng cao chất lượng giáo dục, y tế cơ sở để nâng cao thể chất, trí tuệ cho Nhân dân.
    Thứ hai, tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng, đẩy mạnh liên kết chuỗi giá trị. Tỉnh cần dồn lực hoàn thành tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh để mở rộng không gian phát triển và kết nối giao thương. Nâng cấp hạ tầng các khu kinh tế cửa khẩu nhằm chuyển dần từ hoạt động trung chuyển sang logistics trọn gói, kho bãi và chế biến biên giới. Đối với nông - lâm nghiệp, phải tập trung phát triển các vùng sản xuất đặc sản có quy mô phù hợp với đất đai và điều kiện từng địa bàn gắn với OCOP, thu hút doanh nghiệp đầu tư vào công nghiệp chế biến sâu các sản phẩm như dược liệu, nông - lâm sản gắn với bảo vệ tài nguyên. Thúc đẩy liên kết chặt chẽ giữa “Nhà nông - Hợp tác xã - Doanh nghiệp” để nâng cao hiệu quả phát triển kinh tế cho người dân và địa phương.
    Thứ ba, phát triển kinh tế từ di sản văn hóa gắn với xây dựng các sản phẩm du lịch có sức cạnh tranh. Tiếp tục giữ gìn, quảng bá thương hiệu Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng và Khu di tích Pác Bó; hỗ trợ bà con ở các làng nghề, điểm du lịch cộng đồng. Các hoạt động du lịch phải triển khai bài bản, chuyên nghiệp, từ giữ gìn cảnh quan, bảo tồn giá trị văn hóa đặc sắc đến kỹ năng phục vụ du khách. Phát huy văn hóa bản địa, tri thức dân gian và nghề truyền thống để phát triển sản phẩm, xây dựng thương hiệu có sức cạnh tranh trên thị trường, tạo sinh kế tại chỗ cho đồng bào các dân tộc tại địa phương.
    Thứ tư, đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số làm đòn bẩy nâng cao năng suất, sức cạnh tranh. Đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý cửa khẩu thông minh, logistics và thương mại điện tử để rút ngắn thời gian thông quan, hạ chi phí cho doanh nghiệp. Ứng dụng kỹ thuật phù hợp trong sản xuất, chế biến, bảo quản nông - lâm sản; thực hiện truy xuất nguồn gốc, quản lý mã số vùng trồng phục vụ sản phẩm OCOP và thị trường. Đồng thời, áp dụng công nghệ số trong quản lý tài nguyên rừng, cảnh báo thiên tai sạt lở và từng bước khắc phục thiếu hụt hạ tầng số tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, biên giới, tạo nền tảng bình đẳng cho người dân tiếp cận tri thức và thị trường.
    Thứ năm, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và nâng cao năng lực tổ chức thực hiện của bộ máy chính quyền cơ sở. Tỉnh cần đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số trong quản trị; siết chặt kỷ cương đi liền với khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung. Đội ngũ cán bộ, nhất là ở cấp xã phải nâng cao năng lực “dân vận khéo”, biết cụ thể hóa nghị quyết thành các mô hình kinh tế, việc làm cụ thể cho người dân. Đồng thời, chủ động liên kết vùng, tranh thủ nguồn lực Trung ương và mở rộng hợp tác thực chất với Quảng Tây (Trung Quốc) về về hạ tầng, thương mại, đào tạo nhân lực. Tranh thủ học tập, nghiên cứu và tiếp nhận vốn, kỹ thuật và kinh nghiệm quản lý cần giúp người dân, doanh nghiệp địa phương nâng năng lực tự chủ.
    Phát huy sức mạnh nội sinh ở Cao Bằng cần tập trung vào việc tổ chức và sử dụng tốt sức dân, các giá trị văn hóa, tri thức, lao động và lợi thế của địa phương để nâng cao năng suất, tạo sinh kế và cải thiện đời sống Nhân dân. Đây là nền tảng vững chắc để Cao Bằng phát triển bền vững trong giai đoạn mới./.
ThS. Hứa Thị Thoa
Giảng viên khoa Lý luận cơ sở
Tác phẩm đạt giải C tại Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng tỉnh Cao Bằng năm 2026
 

[1] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, t.10, tr.447.
[2] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, t.15, tr.608.
[3] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, t.5, tr.79.
[4] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, t.13, tr.117.
[5] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, t.13, tr.42.
[6] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, t.1, tr.25.
[7] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, t.4, tr.7.
[8] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, t.13, tr.46.
 
[9] Tỉnh ủy Cao Bằng: Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Cao Bằng lần thứ XX, nhiệm kỳ 205-2030, 2025.
[11] https://baochinhphu.vn/cao-bang-vung-buoc-tu-thanh-tuu-5-nam-khat-vong-vuon-minh-trong-ky-nguyen-moi-102250917184602669.htm
[12] Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng: Báo cáo số 2816/BC-UBND ngày 08/9/2025 về tình hình phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2021-2025 và phương hướng, nhiệm vụ giai đoạn 2026-2030.
[13] Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng: Báo cáo số 2816/BC-UBND ngày 08/9/2025 về tình hình phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2021-2025 và phương hướng, nhiệm vụ giai đoạn 2026-2030.

Những tin cũ hơn

Những tin mới hơn

 
circle-japan

TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ TRƯỜNG CHÍNH TRỊ HOÀNG ĐÌNH GIONG TỈNH CAO BẰNG
Địa chỉ: Phường Tân Giang, tỉnh Cao Bằng
Điện thoại: 026.3852.864 - 026.3759.488 -  Email: truongcthoangdinhgiong@gmail.com
Chịu trách nhiệm chính: Nông Hoàng Hùng
, Phó Bí thư Đảng uỷ, Phó hiệu trưởng.
Ghi rõ nguồn (www.truongchinhtri.caobag.gov.vn) khi phát hành lại thông tin từ địa chỉ này.