HIỆU QUẢ BƯỚC ĐẦU CỦA CÔNG TÁC ỨNG DỤNG CHUYỂN ĐỔI SỐ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP, KINH TẾ NÔNG THÔN TẠI TỈNH CAO BẰNG HIỆN NAY

       Chuyển đổi số trong phát triển nông nghiệp và kinh tế nông thôn có vai trò đặc biệt quan trọng trong cơ cấu lại ngành nông nghiệp, phát triển nông nghiệp hàng hóa tập trung, quy mô lớn theo hướng hiện đại, giá trị gia tăng cao và bền vững, khẳng định vai trò “trụ đỡ” của nền kinh tế, trở thành “thước đo mức độ bền vững của quốc gia”. Với mục tiêu đó, Ban Chấp hành Trung ương khoá XIII đã ban hành Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 16/6/2022 về “Nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” (Gọi tắt là Nghị quyết số 19-NQ/TW); Chính phủ Ban hành Nghị quyết số 26/NQ-CP ngày 27/02/2023 về Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 19-NQ/TW; Tỉnh uỷ Cao Bằng ban hành Chương trình hành động số 20-Ctr/TU ngày 27/02/20023 về thực hiện Nghị quyế số 19-NQ/TW; Trên cơ sở đó, UBND tỉnh Cao Bằng ban hành Kế hạch số 915/KH-UBND ngày 19/4/2023 về thực hiện Ngị quyết số 26/NQ-CP và Chương trình hành động số 20-Ctr/TU thực hiện Nghị quyết số 19-NQ/TW. Phát triển nông nghiệp hiệu quả, bền vững, tích hợp đa giá trị theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, năng lực cạnh tranh, gắn với phát triển nông nghiệp chế biến, bảo quản sau thu hoạch và phát triển thị trường nông sản ở cả trong nước và ngoài nước.
        Thực hiện Quyết định 479/QĐ-TTg ngày 03/6/2020 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt “Chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”, Kế hoạch số 2529/KH-UBND ngày 21/9/2021 của UBND tỉnh triển khai hỗ trợ đưa hộ sản xuất nông nghiệp lên sàn thương mại điện tử, thúc đẩy phát triển kinh tế số nông nghiệp, nông thôn và bảo đảm cung cấp hàng hóa thiết yếu trong tình hình dịch covid-19 trên địa bàn tỉnh cao bằng. Quyết định số 1140/QĐ-UBND ngày 31/8/2022 của Uỷ ban nhân tỉnh Cao Bằng về việc Phê duyệt đề án “Chuyển đổi số tỉnh Cao Bằng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”. Ứng dụng công nghệ số giúp tự động hóa các quy trình sản xuất, kinh doanh; quản lý, giám sát nguồn gốc, chuỗi cung ứng sản phẩm, bảo đảm nhanh chóng, minh bạch, chính xác, an toàn, vệ sinh thực phẩm. Xem xét thử nghiệm triền khai sáng kiến “Mỗi nông dân là một thương nhân, mỗi hợp tác xã là một doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số”, với mục tiêu mỗi người nông dân được định hướng, đào tạo ứng dụng công nghệ số trong sản xuất, cung cấp, phân phối, dự báo (giá, thời vụ, ...), đẩy mạnh phát triển thương mại điện tử (TMĐT) trong nông nghiệp. Tổ chức triển khai thực hiện toàn diện, đồng bộ các mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp cụ thể về phát triển thương mại điện tử phù hợp với tình hình thực tiễn của địa phương, nâng cao nhận thức và năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước và doanh nghiệp; đẩy mạnh cung cấp các dịch vụ công trực tuyến; tăng cường năng lực hạ tầng và dịch vụ hỗ trợ cho TMĐT; đẩy mạnh ứng dụng TMĐT mở rộng thị trường tiêu thụ cho hàng hóa trong tỉnh, hỗ trợ quá trình chuyển đổi số của doanh nghiệp như: Sử dụng tem nhãn QR trong quản lý truy xuất nguồn gốc, tuyên truyền, thông tin rộng rãi về chương trình phát triển cửa hàng số tỉnh Cao Bằng trên các sàn, cổng thông tin thương mại điện tử như: Voso.vn, Postmart.vn, Caobangtrade.vn… để mua, bán, quảng bá, giới thiệu sản phẩm nông sản. Với lợi thế hiện nay, toàn tỉnh có tổng cộng 144 sản phẩm OCOP, trong đó có 13 sản phẩm đạt tiêu chuẩn 4 sao và 131 sản phẩm đạt tiêu chuẩn 3 sao. Các sản phẩm này thuộc 4 nhóm chính: 124 sản phẩm thuộc nhóm thực phẩm, 11 sản phẩm thuộc nhóm đồ uống, 6 sản phẩm thuộc nhóm thủ công mỹ nghệ, và 3 sản phẩm thuộc nhóm dịch vụ du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và điểm du lịch. Các chủ thể tham gia gồm 91 đơn vị, bao gồm 27 hợp tác xã, 7 tổ hợp tác, 10 doanh nghiệp và 47 hộ sản xuất kinh doanh[1]. Khi đưa sản phẩm lên các sàn, trang TMĐT, các đơn vị sản xuất kinh doanh được tiếp cận khách hàng nhiều hơn, quảng bá rộng rãi thương hiệu sản phẩm tới khách hàng trong và ngoài nước. Trong đó, riêng sản phẩm miến rong của Hợp tác xã nông sản Tân Việt Á (Xã Minh Tâm, huyện Nguyên Bình, Cao Bằng) được cấp chứng nhận sản phẩm OCOP 4 sao. Nhờ việc quảng bá, giới thiệu sản phẩm, đến nay sản phẩm của hợp tác xã không chỉ vươn xa, “phủ sóng” khắp tại thị trường trong nước, mà còn xuất khẩu ra thị trường nước ngoài. Tháng 1/2025, Hợp tác xã Tân Việt Á đã xuất khẩu được 4 tấn miến rong cao cấp sang thị trường Mỹ. Qua đó cho thấy chất lượng sản phẩm của Tân Việt Á đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế, thể hiện sự phát triển và mở rộng thị trường của hợp tác xã
trong lĩnh vực xuất khẩu nông sản[2].

 

Sàn thương mại điện tử Caobangtrade.vn

        Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi số trong sản xuất nông nghiệp của tỉnh còn có những khó khăn, cơ sở hạ tầng cho phát triển nông nghiệp trên địa bàn tỉnh chưa đồng bộ; kết cấu hạ tầng nông nghiệp, nông thôn chưa đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa nông nghiệp; nguồn nhân lực hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp có trình độ kỹ thuật chưa cao, việc áp dụng kỹ năng số phục vụ hoạt động sản xuất nông nghiệp còn hạn chế; số lượng sản phẩm nông sản được kết nối với chuỗi cung ứng tiêu thụ sản phẩm qua sàn thương mại điện tử chưa nhiều. Để đẩy mạnh chuyển đổi số trong phát triển nông nghiệp và kinh tế nông thôn tại tỉnh Cao Bằng trong những năm tới cần thực hiện một số giải pháp sau:
       Một là, cần ưu tiên xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu đồng bộ về các lĩnh vực sản xuất nông nghiệp như trồng trọt, chăn nuôi, thú y, thủy sản, thủy lợi, nước sinh hoạt nông thôn, phòng chống thiên tai, lâm nghiệp và phát triển nông thôn. Đồng thời, việc cung cấp thông tin chi tiết về môi trường, thời tiết, chất lượng đất đai sẽ giúp nông dân nâng cao năng suất, cải thiện chất lượng cây trồng, cũng như thúc đẩy việc chia sẻ thiết bị nông nghiệp thông qua các nền tảng số.
       Hai là, cần tăng cường công tác thông tin, truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của người dân, doanh nghiệp và hợp tác xã về tầm quan trọng của ứng dụng công nghệ thông tin trong quảng bá và tiêu thụ nông sản, sản phẩm OCOP địa phương. Đồng thời, từng bước phát triển nền nông nghiệp công nghệ cao, ứng dụng công nghệ số để tự động hóa quy trình sản xuất, kinh doanh; quản lý và giám sát nguồn gốc, chuỗi cung ứng sản phẩm, đảm bảo tính minh bạch, chính xác, an toàn vệ sinh thực phẩm. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh thương mại điện tử nhằm hỗ trợ quảng bá, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp hiệu quả hơn.
       Ba là, Nhà nước cần đồng hành cùng nông dân. Xây dựng chính phủ điện tử và chuyển đổi số trong công tác quản lý để việc đề xuất, chỉ đạo, thực hiện các chính sách chuyển đổi số nông nghiệp hiệu quả. Hỗ trợ nông dân ứng dụng công nghệ số vào sản xuất. Khuyến khích người dân sử dụng các thiết bị điện tử hiện đại, tổ chức hội thảo, toạ đàm về cách ứng dụng công nghệ cao trong phát triển nông nghiệp, kinh tế nông thôn. Đồng thời, mời các nông dân đã chuyển đổi số thành công chia sẻ kinh nghiệm.
       Bốn là, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn nâng cao năng lực dành cho cán bộ quản lý nông nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả của việc định hướng người dân sản xuất nông sản theo nhu cầu của thị trường. Đồng thời đào tạo người dân nâng cao kỹ năng sử dụng sàn thương mại để quảng bá, tiêu thụ sản phẩm.
       Như vậy, chuyển đổi số trong phát triển nông nghiệp, kinh tế nông thôn là yếu tố then chốt giúp người dân, doanh nghiệp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Hình thành chuỗi giá trị, liên kết sản xuất hiệu quả trong nông nghiệp. Đồng thời cũng là giải pháp tối ưu, thiết thực trong thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, cải thiện, nâng cao chất lượng cuộc sống tốt đẹp hơn cho người dân. Vì vậy, để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động chuyển đổi số rất cần sự chung tay, tích cực tham gia, tạo chuyển biến mạnh mẽ từ nhận thức đến hành động của các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương và mỗi người dân./.

---

ThS. Triệu Văn Lượng
Giảng viên Khoa Xây dựng Đảng