
- Bài viết nghiên cứu, trao đổi

CÁN BỘ, GIẢNG VIÊN TRƯỜNG CHÍNH TRỊ HOÀNG ĐÌNH GIONG PHÁT HUY TINH THẦN TỰ HỌC TẬP, TỰ NGHIÊN CỨU THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Thứ tư - 09/04/2025 15:54
Chủ tịch Hồ Chí Minh là người đã đặt nền móng cho nền giáo dục Việt Nam xã hội chủ nghĩa, nền giáo dục toàn dân, toàn diện, khoa học và hiện đại và là một tấm gương sáng ngời về tinh thần tự học, tự nghiên cứu suốt đời không mệt mỏi, lấy tự học làm phương thức chủ yếu để nâng cao trình độ mọi mặt của bản thân, phục vụ sự nghiệp cách mạng. Những tư tưởng về tự học, tự nghiên cứu học tập suốt đời của Người vẫn còn vẹn nguyên giá trị và là chỉ dẫn cho mỗi cán bộ, đảng viên noi theo để không ngừng tư dưỡng, rèn luyện bản thân đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao của sự nghiệp cách mạng trong giai đoạn mới.
Trong quan niệm về tự học, Chủ tịch Hồ Chí Minh định nghĩa “tự học” bằng một câu ngắn gọn, súc tích nhưng đầy tính tư tưởng: Tự học là “tự động học tập” có nghĩa là người học tự giác, tự chủ, tự thấy cần phải học, tự tìm ra phương pháp học phù hợp với năng lực và mong muốn hiểu biết của bản thân mà không cần sự nhắc nhở, hướng dẫn, giao nhiệm vụ của người khác. Hồ Chí Minh giải thích: “Tự động là không phải tựa vào ai, là tự mình biết xoay xở, tự mình biết thực hành công tác theo nhiều hình thức mới mẻ, phong phú”[1]. Như vậy, theo Người tự học chính là tự mình quản lý việc học tập, lĩnh hội tri thức của bản thân.
Người cũng đã đưa ra một số yêu cầu đối với việc “tự học”, trước hết, cần phải xác định mục đích, động cơ của việc tự học, Hồ Chí Minh đã chỉ ra mục đích tự học chính là “Học để phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân, làm cho dân giàu, nước mạnh, tức là để làm tròn nhiệm vụ người chủ của nước nhà”[2] và việc tự học của Chủ tịch Hồ Chí Minh có mục đích cuối cùng là làm cách mạng, giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kiên trì tự học, vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào hoàn cảnh cụ thể ở Việt Nam và đưa cách mạng nước ta đến thắng lợi.
Ngoài ra, Người yêu cầu phải có phương pháp tự học, tự nghiên cứu khoa học. Theo Hồ Chí Minh, mỗi người cần phải biết cách nắm bắt và tận dụng triệt để thời gian và những điều kiện, phương tiện có sẵn trong xã hội như thư viện, câu lạc bộ, sách báo, viện bảo tàng, các buổi nói chuyện, các chuyến nghiên cứu thực tế, hội thảo… để làm đầy thêm kiến thức của bản thân; Ngoài ra cần tranh thủ sự giúp đỡ, hướng dẫn, học hỏi từ bạn bè, đồng nghiệp với thực hiện phương châm học ở mọi lúc, mọi nơi, học trong khi giao thiệp, trong công việc hằng ngày, trong việc lớn cũng như việc nhỏ, trong kinh nghiệm thành công cũng như thất bại và học trong công tác vận động quần chúng. Một phương pháp tự học mà Hồ Chí Minh rất chú trọng đó là phải nghiên cứu kinh nghiệm cũ để giúp cho thực hành mới, lại đem thực hành mới để phát triển kinh nghiệm cũ làm cho nó đầy đủ, dồi dào thêm. Thực hành phương pháp này qua quá trình hoạt động cách mạng và nghiên cứu, học tập của bản thân, Người rút ra quy luật của quá trình nhận thức: “Thực hành sinh ra hiểu biết, hiểu biết tiến lên lý luận, lý luận lãnh đạo thực hành”[3]. Đây có thể nói là phương pháp học, tự học, học suốt đời có hiệu quả nhất theo tư tưởng và tấm gương Hồ Chí Minh. Tư tưởng và tấm gương học, tự học, học tập suốt đời của Hồ Chí Minh đặt ra yêu cầu đối với mỗi người, nhất là cán bộ, đảng viên cần thấu suốt tinh thần “tự học, tự nghiên cứu” để nâng cao trình độ hiểu biết mọi mặt, trở thành nhu cầu, thói quen hàng ngày và là tiêu chuẩn, giá trị đạo đức của mỗi người.
Đội ngũ cán bộ, giảng viên Trường Chính trị Hoàng Đình Giong hiện nay có 36 người, trong đó giảng viên có 32 người, viên chức hành chính có 4 người (trong đó có 1 Tiến sỹ, 28 Thạc sỹ và 5 Đại học; trình độ lý luận chính trị: Cao cấp có 25 người; trung cấp 7 người). Đội ngũ giảng viên luôn tích cực tự học tập, tự nghiên cứu nhằm nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, tu dưỡng đạo đức nghề nghiệp, đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn cán bộ, giảng viên trường chính trị theo Quy chế của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh. Trong đó, một số cán bộ, giảng viên đã tự chủ động nghiên cứu, ứng dụng công nghệ vào hoạt động cũng chuyên môn, nắm bắt thực tiễn, bổ sung vào bài giảng, làm cho bài giảng sự sinh động, dễ hiểu; các giảng viên cũng chủ động nghiên cứu khoa học như viết bài, làm đề tài nghiên cứu khoa học; chủ động tham gia các cuộc thi do Trung ương và địa phương phát động. Trong năm 2024, tập thể Đảng bộ Nhà trường được Đảng ủy khối cơ quan và doanh nghiệp tỉnh công nhận “Đảng công nhận “Đảng bộ 4 tốt”; Tập thể phòng Quản lý Đào tạo được tặng bằng khen của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh; có 08 giảng viên được xếp loại hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được công nhận danh hiệu “Chiến sỹ thi đua cơ sở”; 01 đồng chí nhận được Bằng khen của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam; 01 đồng chí nhận được Bằng khen của Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và Bằng khen của Chủ tịch ủy ban nhân dân tỉnh vì có nhiều thành tích trong năm…Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn một số ít cán bộ giảng viên chưa có phương pháp tự học, tự nghiên cứu chưa khoa học, chưa hiệu quả; nội dung tự nghiên cứu vẫn còn bó hẹp trong sách giáo trình hoặc bê nguyên báo cáo mà chưa biết cách lựa chọn số liệu, vấn đề để lập luận, phân tích toàn diện; Một số giảng viên còn tư tưởng “ngại nghiên cứu” hoặc chỉ nghiên cứu khi chuẩn bị lên lớp, vẫn còn tư tưởng “thời vụ” “cầm chừng”… điều đó làm ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy của mỗi giảng viên cũng như ảnh hưởng đến sự nghiệp phát triển chung của Nhà trường. Để phát huy tinh thần tự học tập, tự nghiên cứu trong đội ngũ giảng viên nhà trường theo tư tưởng Hồ Chí Minh thì trong thời gian tới cần tập trung thực hiện một số yêu cầu sau:
Một là, Mỗi cán bộ, giảng viên phải nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của việc tự học, tự nghiên cứu, phải coi đây là công việc thường xuyên gắn với nhiệm vụ của một giảng viên, phải thấm nhuần triết lý “Học để sửa chữa tư tưởng, học để tu dưỡng đạo đức cách mạng, học để tin vào đoàn thể, vào nhân dân, vào tương lai của dân tộc và tương lai của cách mạng, học để hành”[4]. Do đó, cần xác định động cơ, mục đích tự học tập, nghiên cứu của mình nhằm trau dồi kiến thức, tu dưỡng, rèn luyện đạo đức để không ngừng hoàn thiện bản thân, đảm bảo hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu chung của Nhà trường.
Hai là, mỗi cán bộ, giảng viên cần xây dựng kế hoạch, sắp xếp thời gian học tự học tập, tự nghiên cứu hợp lý và phải kiên trì thực hiện kế hoạch đề ra. Kế hoạch phải được xây dựng chi tiết, cụ thể, phù hợp với từng chuyên ngành của giảng viên giảng dạy. Trong kế hoạch tự học, tự nghiên cứu cần đưa ra mục tiêu với thời gian, cách thức thực hiện cụ thể, đồng thời cần tổng hợp, kiểm nghiệm và đánh giá hiệu quả của việc tự học theo tháng, quý.
Ba là, cần xác định phương pháp tự học đúng đắn để đạt hiệu quả cao nhất trong quá trình nghiên cứu, tìm tòi, học hỏi. Đối với mỗi giảng viên cần phải làm mềm hóa những kiến thức lý luận thông qua việc đưa những ví dụ thực tiễn sinh động mang hơi thở của cuộc sống vào bài giảng, chính vì vậy đòi hỏi giảng viên phải có phương pháp tự học, tự nghiên cứu khoa học, trong đó có thể học ở trường, lớp; học ở sách vở; học hỏi lẫn nhau thông qua các đợt sinh hoạt chuyên môn do nhà trường tổ chức; học từ thực tiễn thông qua các đợt nghiên cứu thực tế và thực hiện nhiệm vụ đi thực tế cơ sở; cập nhật thông tin về tình hình thời sự trong nước, quốc tế, các quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước thông qua các phương tiện thông tin đại chúng và các cuộc báo cáo chuyên đề của các chuyên gia… Bên cạnh đó, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ giảng dạy trên lớp đội ngũ giảng viên cũng có thể học từ học viên thông qua hoạt động chia sẻ, trao đổi và thảo luận trên lớp, qua đó giảng viên phải biết tổng kết, chắt lọc những vấn đề thực tiễn sinh động đang diễn ra trong thực tế, để bổ sung kiến thức thực tiễn đưa vào phục vụ cho những bài giảng, tiết giảng tiếp theo.
Những quan điểm về vấn đề tự học và tấm gương tự học bền bỉ và những thành công của Người luôn là niềm cảm hứng cho bao thế hệ cán bộ, đảng viên, nhất là đội ngũ giảng viên trường chính trị. Điều đó càng có ý nghĩa hơn khi thế giới đang có những bước phát triển vượt bậc về cách mạng khoa học kỹ thuật, trong nền kinh tế tri thức, cũng như trong công cuộc đổi mới của đất nước ta, thì việc phát huy tinh thần tự học, tự nghiên cứu sẽ là yếu tố góp phần tạo ra đội ngũ giảng viên “vừa hồng, vừa chuyên” đáp ứng ngày càng giáo của công tác giảng dạy lý luận chính trị./.
Trong quan niệm về tự học, Chủ tịch Hồ Chí Minh định nghĩa “tự học” bằng một câu ngắn gọn, súc tích nhưng đầy tính tư tưởng: Tự học là “tự động học tập” có nghĩa là người học tự giác, tự chủ, tự thấy cần phải học, tự tìm ra phương pháp học phù hợp với năng lực và mong muốn hiểu biết của bản thân mà không cần sự nhắc nhở, hướng dẫn, giao nhiệm vụ của người khác. Hồ Chí Minh giải thích: “Tự động là không phải tựa vào ai, là tự mình biết xoay xở, tự mình biết thực hành công tác theo nhiều hình thức mới mẻ, phong phú”[1]. Như vậy, theo Người tự học chính là tự mình quản lý việc học tập, lĩnh hội tri thức của bản thân.
Người cũng đã đưa ra một số yêu cầu đối với việc “tự học”, trước hết, cần phải xác định mục đích, động cơ của việc tự học, Hồ Chí Minh đã chỉ ra mục đích tự học chính là “Học để phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân, làm cho dân giàu, nước mạnh, tức là để làm tròn nhiệm vụ người chủ của nước nhà”[2] và việc tự học của Chủ tịch Hồ Chí Minh có mục đích cuối cùng là làm cách mạng, giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kiên trì tự học, vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào hoàn cảnh cụ thể ở Việt Nam và đưa cách mạng nước ta đến thắng lợi.
Ngoài ra, Người yêu cầu phải có phương pháp tự học, tự nghiên cứu khoa học. Theo Hồ Chí Minh, mỗi người cần phải biết cách nắm bắt và tận dụng triệt để thời gian và những điều kiện, phương tiện có sẵn trong xã hội như thư viện, câu lạc bộ, sách báo, viện bảo tàng, các buổi nói chuyện, các chuyến nghiên cứu thực tế, hội thảo… để làm đầy thêm kiến thức của bản thân; Ngoài ra cần tranh thủ sự giúp đỡ, hướng dẫn, học hỏi từ bạn bè, đồng nghiệp với thực hiện phương châm học ở mọi lúc, mọi nơi, học trong khi giao thiệp, trong công việc hằng ngày, trong việc lớn cũng như việc nhỏ, trong kinh nghiệm thành công cũng như thất bại và học trong công tác vận động quần chúng. Một phương pháp tự học mà Hồ Chí Minh rất chú trọng đó là phải nghiên cứu kinh nghiệm cũ để giúp cho thực hành mới, lại đem thực hành mới để phát triển kinh nghiệm cũ làm cho nó đầy đủ, dồi dào thêm. Thực hành phương pháp này qua quá trình hoạt động cách mạng và nghiên cứu, học tập của bản thân, Người rút ra quy luật của quá trình nhận thức: “Thực hành sinh ra hiểu biết, hiểu biết tiến lên lý luận, lý luận lãnh đạo thực hành”[3]. Đây có thể nói là phương pháp học, tự học, học suốt đời có hiệu quả nhất theo tư tưởng và tấm gương Hồ Chí Minh. Tư tưởng và tấm gương học, tự học, học tập suốt đời của Hồ Chí Minh đặt ra yêu cầu đối với mỗi người, nhất là cán bộ, đảng viên cần thấu suốt tinh thần “tự học, tự nghiên cứu” để nâng cao trình độ hiểu biết mọi mặt, trở thành nhu cầu, thói quen hàng ngày và là tiêu chuẩn, giá trị đạo đức của mỗi người.
Đội ngũ cán bộ, giảng viên Trường Chính trị Hoàng Đình Giong hiện nay có 36 người, trong đó giảng viên có 32 người, viên chức hành chính có 4 người (trong đó có 1 Tiến sỹ, 28 Thạc sỹ và 5 Đại học; trình độ lý luận chính trị: Cao cấp có 25 người; trung cấp 7 người). Đội ngũ giảng viên luôn tích cực tự học tập, tự nghiên cứu nhằm nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, tu dưỡng đạo đức nghề nghiệp, đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn cán bộ, giảng viên trường chính trị theo Quy chế của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh. Trong đó, một số cán bộ, giảng viên đã tự chủ động nghiên cứu, ứng dụng công nghệ vào hoạt động cũng chuyên môn, nắm bắt thực tiễn, bổ sung vào bài giảng, làm cho bài giảng sự sinh động, dễ hiểu; các giảng viên cũng chủ động nghiên cứu khoa học như viết bài, làm đề tài nghiên cứu khoa học; chủ động tham gia các cuộc thi do Trung ương và địa phương phát động. Trong năm 2024, tập thể Đảng bộ Nhà trường được Đảng ủy khối cơ quan và doanh nghiệp tỉnh công nhận “Đảng công nhận “Đảng bộ 4 tốt”; Tập thể phòng Quản lý Đào tạo được tặng bằng khen của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh; có 08 giảng viên được xếp loại hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được công nhận danh hiệu “Chiến sỹ thi đua cơ sở”; 01 đồng chí nhận được Bằng khen của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam; 01 đồng chí nhận được Bằng khen của Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và Bằng khen của Chủ tịch ủy ban nhân dân tỉnh vì có nhiều thành tích trong năm…Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn một số ít cán bộ giảng viên chưa có phương pháp tự học, tự nghiên cứu chưa khoa học, chưa hiệu quả; nội dung tự nghiên cứu vẫn còn bó hẹp trong sách giáo trình hoặc bê nguyên báo cáo mà chưa biết cách lựa chọn số liệu, vấn đề để lập luận, phân tích toàn diện; Một số giảng viên còn tư tưởng “ngại nghiên cứu” hoặc chỉ nghiên cứu khi chuẩn bị lên lớp, vẫn còn tư tưởng “thời vụ” “cầm chừng”… điều đó làm ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy của mỗi giảng viên cũng như ảnh hưởng đến sự nghiệp phát triển chung của Nhà trường. Để phát huy tinh thần tự học tập, tự nghiên cứu trong đội ngũ giảng viên nhà trường theo tư tưởng Hồ Chí Minh thì trong thời gian tới cần tập trung thực hiện một số yêu cầu sau:
Một là, Mỗi cán bộ, giảng viên phải nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của việc tự học, tự nghiên cứu, phải coi đây là công việc thường xuyên gắn với nhiệm vụ của một giảng viên, phải thấm nhuần triết lý “Học để sửa chữa tư tưởng, học để tu dưỡng đạo đức cách mạng, học để tin vào đoàn thể, vào nhân dân, vào tương lai của dân tộc và tương lai của cách mạng, học để hành”[4]. Do đó, cần xác định động cơ, mục đích tự học tập, nghiên cứu của mình nhằm trau dồi kiến thức, tu dưỡng, rèn luyện đạo đức để không ngừng hoàn thiện bản thân, đảm bảo hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu chung của Nhà trường.
Hai là, mỗi cán bộ, giảng viên cần xây dựng kế hoạch, sắp xếp thời gian học tự học tập, tự nghiên cứu hợp lý và phải kiên trì thực hiện kế hoạch đề ra. Kế hoạch phải được xây dựng chi tiết, cụ thể, phù hợp với từng chuyên ngành của giảng viên giảng dạy. Trong kế hoạch tự học, tự nghiên cứu cần đưa ra mục tiêu với thời gian, cách thức thực hiện cụ thể, đồng thời cần tổng hợp, kiểm nghiệm và đánh giá hiệu quả của việc tự học theo tháng, quý.
Ba là, cần xác định phương pháp tự học đúng đắn để đạt hiệu quả cao nhất trong quá trình nghiên cứu, tìm tòi, học hỏi. Đối với mỗi giảng viên cần phải làm mềm hóa những kiến thức lý luận thông qua việc đưa những ví dụ thực tiễn sinh động mang hơi thở của cuộc sống vào bài giảng, chính vì vậy đòi hỏi giảng viên phải có phương pháp tự học, tự nghiên cứu khoa học, trong đó có thể học ở trường, lớp; học ở sách vở; học hỏi lẫn nhau thông qua các đợt sinh hoạt chuyên môn do nhà trường tổ chức; học từ thực tiễn thông qua các đợt nghiên cứu thực tế và thực hiện nhiệm vụ đi thực tế cơ sở; cập nhật thông tin về tình hình thời sự trong nước, quốc tế, các quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước thông qua các phương tiện thông tin đại chúng và các cuộc báo cáo chuyên đề của các chuyên gia… Bên cạnh đó, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ giảng dạy trên lớp đội ngũ giảng viên cũng có thể học từ học viên thông qua hoạt động chia sẻ, trao đổi và thảo luận trên lớp, qua đó giảng viên phải biết tổng kết, chắt lọc những vấn đề thực tiễn sinh động đang diễn ra trong thực tế, để bổ sung kiến thức thực tiễn đưa vào phục vụ cho những bài giảng, tiết giảng tiếp theo.
Những quan điểm về vấn đề tự học và tấm gương tự học bền bỉ và những thành công của Người luôn là niềm cảm hứng cho bao thế hệ cán bộ, đảng viên, nhất là đội ngũ giảng viên trường chính trị. Điều đó càng có ý nghĩa hơn khi thế giới đang có những bước phát triển vượt bậc về cách mạng khoa học kỹ thuật, trong nền kinh tế tri thức, cũng như trong công cuộc đổi mới của đất nước ta, thì việc phát huy tinh thần tự học, tự nghiên cứu sẽ là yếu tố góp phần tạo ra đội ngũ giảng viên “vừa hồng, vừa chuyên” đáp ứng ngày càng giáo của công tác giảng dạy lý luận chính trị./.
[1] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nx.Chính trị quốc gia, H.2011, t.9, tr.178-189
[2] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nx.Chính trị quốc gia, H.2011, t.9, tr.178-189
[3] Hồ Chí Minh Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, tập 7, tr 120
[4] Hồ Chí Minh về vấn đề giáo dục, Nxb. Giáo dục, Hà Nội, 1997, tr. 76
ThS. Bế Thị Hương
Giảng viên khoa Lý luận cơ sở
Giảng viên khoa Lý luận cơ sở





