NGOẠI GIAO VĂN HÓA THÚC ĐẨY PHÁT TRIỂN DU LỊCH Ở CAO BẰNG

       Ngoại giao văn hóa được hiểu là hình thức ngoại giao thông qua công cụ văn hóa nhằm đạt được các mục tiêu lợi ích cơ bản của quốc gia. Qua đó, xây dựng lòng tin, quảng bá hình ảnh quốc gia, là kênh tiếp thu văn hóa nhân loại, làm giàu, làm phong phú thêm nền văn hóa đất nước. Việt Nam là quốc gia có nền văn hóa, văn hiến lâu đời, có bề dày lịch sử hàng nghìn năm với hệ giá trị và bản sắc riêng, tạo nên “sức mạnh mềm” của văn hóa Việt Nam. Việt Nam đang trong quá trình đẩy mạnh tiến trình hội nhập sâu rộng, toàn diện với thế giới và khu vực, việc nâng cao sự hiểu biết của các đối tác, bạn bè quốc tế về đất nước, văn hóa, con người Việt Nam cũng như những định hướng, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước Việt Nam có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Đại hội XIII (2021) của Đảng đặt ra nhiệm vụ mở rộng và nâng cao hiệu quả ngoại giao văn hóa, đóng góp thiết thực vào quảng bá hình ảnh, thương hiệu quốc gia và tăng cường sức mạnh tổng hợp của đất nước... Đây là định hướng quan trọng để các địa phương quyết tâm khai thác lợi thế thúc đẩy ngoại giao văn hóa trong đó có tỉnh Cao Bằng.
       Cao Bằng là tỉnh miền núi phía Đông Bắc của đất nước, được thiên nhiên ưu đãi với hơn 333 km đường biên giới, sở hữu nguồn tài nguyên du lịch phong phú với nhiều thắng cảnh sơn thủy hữu tình, như thác Bản Giốc, động Ngườm Ngao, Mắt Thần núi (huyện Trùng Khánh), Quần thể hồ Thăng Hen (huyện Quảng Hòa),.... Có nhiều hệ sinh thái tự nhiên có giá trị nổi bật với sự xuất hiện của nhiều giống loài quý hiếm, như Khu bảo tồn loài vượn Cao Vít (huyện Trùng Khánh), Vườn quốc gia Phja Oắc - Phja Đén (huyện Nguyên Bình),... Cao Bằng còn là địa danh gắn liền với nhiều di tích lịch sử, văn hóa lâu đời với hơn 200 di tích, trong đó 98 di tích được xếp hạng, 3 di tích quốc gia đặc biệt, 25 di tích cấp quốc gia, 68 di tích cấp tỉnh; có trên 2.000 di sản văn hóa phi vật thể (trong đó tiếng nói, chữ viết có 6 di sản, ngữ văn dân gian có 150 di sản, tập quán xã hội và tín ngưỡng có 745 di sản, lễ hội truyền thống có 200 di sản, nghề thủ công truyền thống có 112 di sản, tri thức dân gian có 487 di sản, nghệ thuật trình diễn dân gian 300 di sản...)[1]. Để những giá trị về địa chất, lịch sử mang đậm bản sắc văn hóa của Cao Bằng được du khách biết đến nhiều hơn thì công tác quảng bá rất quan trọng, ngoại giao văn hóa là một phương thức được tỉnh Cao Bằng đặc biệt quan tâm. Thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Cao Bằng lần thứ XIX, nhiệm kỳ 2020 - 2025, trong đó xác định du lịch - dịch vụ bền vững là một trong ba đột phá chiến lược, ngày 29-3-2022, Ủy Ban Nhân dân tỉnh Cao Bằng ban hành Kế hoạch số: 726/KH-UBND về việc triển khai thực hiện chiến lược ngoại giao văn hóa trên địa bàn tỉnh Cao Bằng đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030. Trong đó xác định mục tiêu của công tác ngoại giao văn hóa là: “sử dụng công cụ văn hóa trong ngoại giao nhằm đưa quan hệ Việt Nam nói chung, tỉnh Cao Bằng nói riêng với các đối tác nước ngoài đi vào chiều sâu, ổn định, bảo đảm lợi ích quốc gia, dân tộc, tạo lập và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, huy động nguồn lực bên ngoài, biến điều kiện thuận lợi, vị thế của tỉnh thành nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời dùng các biện pháp ngoại giao để tôn vinh các giá trị, vẻ đẹp của văn hóa Việt Nam và của tỉnh Cao Bằng, tiếp thu tinh hoa nhân loại, qua đó khơi dậy khát vọng phát triển kinh tế - xã hội tỉnh, tăng cường sức mạnh mềm, nâng cao vị thế đất nước”[2]. Trong những năm gần đây, ngoại giao văn hóa tỉnh Cao Bằng đạt được một số kết quả như sau:
     Công tác phối hợp các hoạt động trong khuôn khổ UNESCO được quan tâm và thực hiện có hiệu quả. Tỉnh Cao Bằng tích cực tham gia các hoạt động và sự kiện do Mạng lưới Công viên địa chất (CVĐC) toàn cầu tổ chức để tăng cường mở rộng quan hệ hợp tác với các CVĐC toàn cầu, các quốc gia, địa phương có danh hiệu CVĐC toàn cầu trong khu vực và trên thế giới: Hưởng ứng các hoạt động do mạng lưới CVĐC toàn cầu UNESCO và mạng lưới CVĐC toàn cầu khu vực châu Á Thái Bình Dương phát động; Tham dự Hội nghị Quốc tế lần thứ 10 của Mạng lưới CVĐC toàn cầu UNESCO tại Vương quốc Ma-rốc năm 2023,...Năm 2024, Cao Bằng tham dự Diễn đàn phát triển CVĐC trong Mạng lưới CVĐC toàn cầu UNESCO khu vực Châu Á - Thái Bình Dương tại CVĐC Hồng Kông, Trung Quốc; Hưởng ứng Tuần lễ CVĐC toàn cầu UNESCO khu vực 7 Châu Á - Thái Bình Dương (22/4/2024-28/4/2024). Từ ngày 05/9/2024 - 17/9/2024, UBND tỉnh Cao Bằng và Ủy ban quốc gia UNESCO Việt Nam đồng chủ trì tổ chức Hội nghị quốc tế lần thứ 8 của Mạng lưới CVĐC toàn cầu UNESCO khu vực châu Á - Thái Bình Dương với chủ đề “Cộng đồng địa phương và phát triển bền vững trong vùng Công viên địa chất” với sự tham gia của hơn 800 đại biểu đến từ 19 quốc gia, 04 châu lục trên Thế giới” [3]. Hội nghị đã tạo ra ấn tượng đẹp, góp phần quảng bá về tiềm năng du lịch, miền đất và con người Cao Bằng nói riêng, Việt Nam nói chung trong khuôn khổ Hội nghị đến với bạn bè quốc tế; nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành và đồng bào các dân tộc trong việc bảo tồn, phát huy giá trị các loại hình di sản để phát triển du lịch bền vững.
       Các hoạt động thúc đẩy, phối hợp tổ chức các sự kiện ngoại giao văn hóa trong và ngoài nước có nhiều khởi sắc. Tỉnh Cao Bằng đã đẩy mạnh các hoạt động của ngoại giao văn hóa nhằm quảng bá, giới thiệu đất nước, con người Việt Nam nói chung, tỉnh Cao Bằng nói riêng đến bạn bè quốc tế. Năm 2024, tỉnh chủ trương thúc đẩy và tận dụng các cơ hội để tăng cường giao lưu văn hóa với địa phương của quốc gia khác, đặc biệt với quốc gia láng giềng Trung Quốc thông qua các hoạt động giao lưu văn nghệ, thể thao với Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc), như: Tham dự Lễ hội Carnival Khu cảnh quan thác Bản Giốc (Việt Nam) - Đức Thiên (Trung Quốc); giao lưu hát dân ca Việt Nam - Trung Quốc trong khuôn khổ lễ hội “Chợ phong lưu mùng 3 tháng 3”; hoạt động văn hóa - du lịch phong tục dân tộc liên hoan biên giới Việt Nam - Trung Quốc; các hoạt động giao lưu văn hoá Đàn tính huyện Long Châu và ngày Lễ 03 tháng 3 (Âm lịch) Quảng Tây năm 2024; “Lễ hội Rồng xuân” biên giới Việt Nam - Trung Quốc tại thôn Thượng Long, xã Thượng Long, huyện Long Châu, Trung Quốc; Lễ hội văn hóa quốc tế Hoa Sơn Sùng Tả, Lễ hội nghệ thuật dân gian di sản văn hóa phi vật thể Phố Nam Long Châu; Đoàn đại biểu văn nghệ huyện Long Châu, Quảng Tây, Trung Quốc giao lưu văn nghệ tại Phố đi bộ Kim Đồng, thành phố Cao Bằng... và các hoạt động giao lưu văn hóa khác.
       Như vậy, với nỗ lực và quyết tâm của Đảng bộ và Nhân dân các dân tộc tỉnh Cao Bằng, các hoạt động ngoại giao văn hóa Cao Bằng đã được chuẩn bị kỹ lưỡng và thực hiện có hiệu quả, góp phần tạo đà cho kinh tế tỉnh nhà nói chung và kinh tế du lịch nói riêng phát triển. Tuy nhiên bên cạnh đó còn tồn tại một số hạn chế như: Việc tổ chức các hoạt động ngoại giao văn hóa chưa thường xuyên; một số địa phương giáp biên trong tỉnh chưa chủ động tìm kiếm, phát hiện và xây dựng các cơ hội giao lưu văn hóa, các hoạt động chủ yếu do tỉnh tổ chức; việc khai thác lợi thế danh hiệu CVĐC toàn cầu chưa hiệu quả; việc sử dụng công nghệ số trong công tác tuyên truyền chưa phong phú; chất lượng nguồn nhân lực có tri thức và kinh nghiệm thực hiện ngoại giao văn hóa, du lịch chưa cao,... Để ngoại giao văn hóa thực sự là một nguồn lực thúc đẩy kinh tế du lịch Cao Bằng tiếp tục phát triển trong thời gian tới, cần chú ý đến một số giải pháp như sau:
       Một là, khai thác và phát huy tối đa hiệu quả danh hiệu Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng, 3 di tích quốc gia đặc biệt, các danh thắng quốc gia...Coi trọng công tác bảo tồn di sản văn hóa, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, cảnh quan môi trường gắn với phát triển du lịch bền vững  của địa phương, xây dựng thương hiệu du lịch của tỉnh. Đồng thời triển khai hiệu quả lợi thế của tỉnh vùng biên. Cao Bằng có 333 km đường biên giới giáp Trung Quốc, do vậy  cần có  nhiều hoạt động khai thác tối đa ngoại giao văn hóa với quốc gia láng giềng.
       Hai là, chú trọng đào tạo, bồi dưỡng nhân lực, nâng cao tính chuyên nghiệp của đội ngũ làm công tác đối ngoại, ngoại giao tại tỉnh. Nâng cao chất lượng hệ thống đào tạo nguồn nhân lực du lịch, thành lập các cơ sở đào tạo nhân lực du lịch cho tỉnh Cao Bằng.
       Ba là, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quảng bá, xúc tiến du lịch bằng nhiều hình thức, chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin, tuyên truyền, quảng bá trên báo chí và mạng xã hội. Tăng cường hoạt động xúc tiến, liên kết du lịch, phối hợp xây dựng khai thác các tour, tuyến, các sản phẩm du lịch địa phương và liên vùng, liên biên giới.
       Bốn là, tiếp tục tổ chức những sự kiện văn hóa, quảng bá, xúc tiến đầu tư và du lịch quốc tế trong và ngoài nước để Cao Bằng có cơ hội tham gia giới thiệu hình ảnh và tìm kiếm, thiết lập mối quan hệ ngoại giao với các nước có đặc điểm tương đồng với tỉnh, đặc biệt các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á; đồng thời nỗ lực kêu gọi các tổ chức, cá nhân nước ngoài thực hiện đầu tư, hỗ trợ cho tỉnh.
       Năm là, phối hợp với Trung tâm hướng dẫn báo chí nước ngoài, Bộ Ngoại giao quan tâm, tạo điều kiện, giới thiệu các phóng viên báo chí nước ngoài đến đưa tin, hoạt động tại tỉnh trong các sự kiện khu vực, quốc tế mà tỉnh đăng cai tổ chức.
       Tóm lại, các giải pháp trên cần được thực hiện đồng bộ, toàn diện để góp phần đưa ngoại giao văn hóa tiếp tục trở thành là một trong những yếu tố thúc đẩy kinh tế Cao Bằng phát triển trong đó có ngành du lịch. Qua đó thúc đẩy và làm sâu sắc hơn mối quan hệ, lòng tin giữa tỉnh Cao Bằng với các các địa phương, các dân tộc trong và ngoài nước. Đồng thời đây là phương thức quảng bá các giá trị văn hóa, hình ảnh đất nước, con người Việt Nam nói chung, Cao Bằng nói riêng đến cộng đồng quốc tế. Đây cũng là một cách thúc đẩy mạnh tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại để làm giàu bản sắc văn hóa dân tộc, phù hợp với thực tiễn của Việt Nam và của tỉnh, đóng góp vào xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; đồng thời bảo vệ các giá trị nền tảng tư tưởng của Đảng, thành quả của đất nước hôm qua, hôm nay và mai sau./.

---

ThS. Đàm Thị Thảo
Giảng viên Khoa Xây dựng Đảng