Đánh giá chung về chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã ở tỉnh Cao Bằng hiện nay

     Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm tới cán bộ, Người khẳng định: “Cán bộ là gốc của mọi công việc”, và “huấn luyện cán bộ là công vệc gốc của Đảng”. Vì vậy huấn luyện cán bộ là việc gốc của Đảng”; “Học để làm việc, làm người, làm cán bộ, học để phụng sự đoàn thể, giai cấp và nhân dân, Tổ quốc và nhân loại”.  Trong thời kỳ đổi mới và mở rộng hội nhập kinh tế quốc tế, đội ngũ cán bộ, công chức đóng vai trò quan trọng trong quá trình tổ chức và quản lý nhà nước. Yêu cầu về xây dựng và phát triển đất nước đòi hỏi phải nâng cao trình độ chuyên môn của đội ngũ cán bộ, công chức. Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức là một nội dung quan trọng trong công tác quản lý và sử dụng cán bộ, công chức.      Thông qua đào tạo, bồi dưỡng nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng, phương pháp thực hiện nhiệm vụ, công vụ của cán bộ, công chức, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức chuyên nghiệp, có đủ năng lực xây dựng nền hành chính tiên tiến, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập quốc tế. Đặc biệt là Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang ngày càng phát triển, việc đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã ở Việt Nam là chiến lược quan trọng, góp phần xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, giữ vai trò quyết định trong việc quán triệt, tổ chức thực hiện hiệu quả các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước ở địa phương. Năng lực, hiệu quả hoạt động của cán bộ, công chức cấp xã ảnh hưởng trực tiếp đến việc phát huy quyền làm chủ của nhân dân, góp phần to lớn vào quá trình xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói, giảm nghèo, cải thiện và nâng cao đời sống tinh thần và vật chất cho nhân dân ở địa phương, đóng góp quan trọng vào việc ổn định an ninh trật tự, an toàn xã hội của đất nước.
     Cao Bằng là một tỉnh vùng cao biên giới còn nhiều hạn chế về nguồn lực tài chính thì nguồn nhân lực đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Trong những năm qua, vấn đề xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, nhất là đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã có phẩm chất đạo đức, trình độ, năng lực chuyên môn nhằm đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa được cấp uỷ Đảng, chính quyền các cấp đặc biệt quan tâmvà đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng, không ngừng nâng cao trình độ, kiến thức về mọi mặt của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã; qua đó giúp cho đội ngũ này từng bước phát triển cả về số lượng và chất lượng. Đội ngũ cán bộ xã phần lớn vững vàng về chính trị, nỗ lực phấn đấu học tập, rèn luyện và trưởng thành từ cơ sở; một số được đào tạo cơ bản về trình độ chuyên môn và lý luận chính trị.
     Hiện nay thực hiện Quy định số 09-QĐi/TW, ngày 13/11/2018 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của các trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; Quy định số 164-QĐ/TW, ngày 01/02/2013 của Bộ chính trị về chế độ bồi dưỡng, cập nhật kiến thức đối với lãnh đạo, quản lý các cấp; Quyết định số 6468-QĐ/HVCTQG 21/12/2021 của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh về việc ban hành bộ Quy chế quản lý đào tạo của trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, việc tổ chức thực hiện công tác đào tạo, bồi dưỡng luôn có sự phối hợp chặt chẽ giữa Trường Chính trị Hoàng Đình Giong với Ban Tổ chức Tỉnh ủy, Sở Nội vụ, các đơn vị liên quan trong việc thẩm định, phê duyệt danh sách, đối tượng cán bộ, công chức đủ điều kiện, tiêu chuẩn đăng ký hàng năm bảo đảm cán bộ được đi học đúng đối tượng; thực hiện nghiêm các quy định, quy chế về quản lý đào tạo, bồi dưỡng. Quy mô đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã không ngừng tăng lên, tính từ năm 2012 - 2020 đào tạo trung cấp lý luận chính trị - hành chính đạt 75 lớp với 5.002 học viên; từ năm 2021 - 2022 đào tạo trung cấp lý luận chính trị đạt 16 lớp với 1.045 học viên; kết quả bồi dưỡng lý luận chính trị giai đoạn 2012 - 2022 đạt 2.673 lớp với 82.974 học viên.
     Nhà trường đã biên soạn các loại tài liệu như: Tập bài giảng Chương trình "Bồi dưỡng kiến thức quản lý nhà nước cho cán bộ các chức danh cơ sở" năm 2018; Chỉnh sửa, bổ sung tập tài liệu “Bồi dưỡng ngạch chuyên viên chính”, “Bồi dưỡng ngạch chuyên viên” năm 2021; Tập bài giảng môn “Tình hình, nhiệm vụ của địa phương” năm 2016; Tập bài giảng môn “Thực tiễn và kinh nghiệm xây dựng, phát triển tỉnh Cao Bằng” năm 2021; chất lượng đào tạo, bồi dưỡng có sự chuyển biến rõ nét; loại hình đào tạo, bồi dưỡng được đa dạng hóa; công tác quản lý đào tạo, bồi dưỡng được chú trọng đổi mới; công tác xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý và giảng viên được quan tâm đúng mức; điều kiện cơ sở vật chất từng bước được cải thiện, nâng cấp...góp phần quan trọng nâng cao phẩm chất, năng lực, trình độ, kỹ năng, nghiệp vụ công tác cho đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã.
     Trước yêu cầu đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức cấp xã đã và đang đặt ra những vấn đề cấp tập trung giải quyết như:
     Một là, chương trình đào tạo, bồi dưỡng đã được đổi mới nhưng còn chậm; việc ban hành các quy định đổi mới về nội dung, phương pháp, hình thức đào tạo, bồi dưỡng còn chậm; một số chương trình còn nặng về lý luận, khả năng thực hành, xử lý tình huống còn hạn chế.
     Hai là, đội ngũ giảng viên thiếu về số lượng, hạn chế về kiến thức thực tiễn; chưa có điều kiện đưa giảng viên về cơ sở thực tế dài hạn nhằm bổ sung kiến thực thực tiễn phục vụ công tác giảng dạy; công tác nghiên cứu khoa học vẫn chưa ngang tầm với trình độ và chất lượng của đội ngũ giảng viên, số lượng, chất lượng các công trình nghiên cứu khoa học còn khá khiêm tốn, các bài viết được đăng trên các báo, tạp chí của Trung ương còn ít.
     Ba là, cơ sở vật chất, phương tiện, trang thiết bị phục vụ giảng dạy, học tập được đầu tư nhưng chưa tương xứng với vị trí, vai trò được Đảng giao, nhất là các trung tâm chính trị huyện; phương pháp giảng dạy vẫn nặng về lý thuyết, chưa phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học viên, một lớp học đông học viên sẽ khó áp dụng phương pháp giảng dạy tích cực.
     Bốn là, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của học viên không đồng đều; một số học viên chưa xác định được động cơ, thái độ học tập đúng đắn; còn tư tưởng đi học để lấy bằng, chuẩn hóa theo quy định của chức danh, vị trí việc làm.
     Năm là, chính sách đào tạo, bồi dưỡng ở một số địa phương còn chưa hợp lý, học viên không được hỗ trợ kinh phí; một số huyện do điều kiện đi lại xa xôi nên ngại cử cán bộ đi học tại Trường mà xin mở lớp tại huyện để cán bộ vừa học, vừa làm, hoàn thành các nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị.
     Nguyên nhân của hạn chế nêu trên chủ yếu là do: Một số cấp ủy đảng, chính quyền, cơ quan, đơn vị chưa nhận thức đầy đủ, thiếu chủ động trong công tác đào tạo, bồi dưỡng; nhiều cơ quan, đơn vị chưa xây dựng được kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng để hoàn thiện tiêu chuẩn cho từng chức danh quy hoạch; một bộ phận cán bộ, công chức còn ngại học tập, chưa tập trung nghiên cứu để nâng cao trình độ, kiến thức chuyên môn; chế độ, chính sách về đào tạo, bồi dưỡng có nội dung chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn; quy định về tiêu chuẩn, trình độ đối với các chức danh cán bộ có nội dung chưa đồng bộ; một bộ phận giảng viên còn hạn chế về kỹ năng, phương pháp giảng dạy và kinh nghiệm thực tiễn; cơ sở vật chất đào tạo, bồi dưỡng chưa đáp ứng yêu cầu...
     Trước những yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra trong giai đoạn mới, để nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã ở tỉnh Cao Bằng hiện nay cần thực hiện các giải pháp sau:
     Thứ nhất, tiếp tục quán triệt, nâng cao nhận thức, thực hiện có hiệu quả chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức.
Trong giai đoạn hiện nay, cần tiếp tục nâng cao nhận thức, trách nhiệm và tăng cường sự lãnh đạo của các cấp uỷ, tổ chức đảng đối với công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức. Coi đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên góp phần thực hiện mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ của chiến lược cán bộ, gắn kết chặt chẽ với các khâu của công tác cán bộ; nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có đủ phẩm chất và năng lực, bản lĩnh chính trị vững vàng, có trình độ chuyên môn và lý luận chính trị, kinh nghiệm thực tiễn, kỹ năng công vụ chuyên nghiệp, tính kỷ luật cao; đồng thời với việc đẩy mạnh cải cách hành chính, tinh giản tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động, bảo đảm sự chuyển tiếp liên tục và vững chắc giữa các thế hệ cán bộ. Thực hiện nghiêm túc Quy chế đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, bảo đảm đúng đối tượng, thiết thực, hiệu quả. Xác định rõ trách nhiệm của cán bộ, công chức cấp xã trong việc thường xuyên, tự giác học tập, nghiên cứu; khuyến khích, tạo điều kiện để cán bộ, công chức tự học tập, chủ động đăng ký tham gia các khóa đào tạo, bồi dưỡng theo kế hoạch, phù hợp với vị trí việc làm, tiêu chuẩn chức danh để nâng cao trình độ, năng lực công tác. Gắn kết quả học tập của cán bộ, công chức với đánh giá, phân loại mức độ hoàn thành chức trách, nhiệm vụ.
     Thứ hai, nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học và tổng kết thực tiễn cho đội ngũ giảng viên.
     Xác định nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn là nhiệm vụ hết sức quan trọng và là cách thức để nâng cao năng lực thực tiễn gho giảng viên. Đảng ủy, Ban Giám hiệu thường xuyên khuyến khích giảng viên tham gia nghiên cứu khoa học, khuyến khích tìm tòi, sáng tạo, phát huy tiềm lực của đội ngũ giảng viên. Mở rộng hợp tác về nghiên cứu khoa học với các ban, ngành và địa phương, các trường chính trị trong cả nước.
     Đa dạng hóa các hoạt động khoa học giúp cho đội ngũ giảng viên có nhiều cơ hội để tham gia như: xây dựng đề tài, chương trình đào tạo, bồi dưỡng; tổ chức nhiều hội thảo chuyên đề tạo diễn đàn cho giảng viên và học viên trao đổi về phương pháp, kinh nghiệm giảng dạy, học tập, nghiên cứu đề tài khoa học, viết báo cáo nghiên cứu thực tế... qua đó giúp giảng viên có thêm kiến thức thực tiễn, giúp học viên nắm chắc kiến thức lý luận và kỹ năng công tác, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập của giảng viên và học viên.
     Thứ ba, đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp đào tạo, bồi dưỡng.
     Bên cạnh việc bám sát và tuân thủ đúng quy định, hướng dẫn và giáo trình của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Ban Giám hiệu thường xuyên chỉ đạo các khoa phải có sự vận dụng sáng tạo, gắn lý luận và thực tiễn, sử dụng phương pháp giảng dạy tích cực.
     Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực chính là việc thực hiện các bước để chuyển chương trình học từ việc tiếp cận nội dung thành tiếp cận năng lực của học viên. Điều này có nghĩa là, thay vì giảng viên chú trọng đến việc học viên học được gì, thì sẽ quan tâm đến việc học viên sẽ vận dụng được những gì thông qua quá trình học tập. Muốn thực hiện được điều này, giảng viên cần phải thay đổi phương pháp dạy học từ thụ động sang chủ động; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học, lấy người học làm trung tâm. Để đạt được mục tiêu này, trước hết, giảng viên phải thường xuyên cập nhật giáo trình, đổi mới phù hợp với từng đối tượng, từng thời điểm và nội dung giảng dạy phải được áp dụng trong thực tiễn; giảng viên phải khuyến khích học viên tự học hỏi, tự phát huy, tích cực trao đổi, thảo luận; giảng viên giới thiệu cho học viên những tài liệu tham khảo cần thiết, giới thiệu nguồn tìm kiếm, hướng dẫn cách tiếp cận, khai thác thông tin từ tài liệu; mời các chuyên gia có kinh nghiệm thực tiễn trong các lĩnh vực liên quan để báo cáo chuyên đề.
     Thứ tư, bổ sung và sử dụng có hiệu quả nguồn kinh phí đầu tư cho hoạt động đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã.
     Tăng cường nguồn kinh phí đầu tư cho công tác đào tạo, bồi dưỡng  cán bộ, công chức cấp xã. Đồng thời, có cơ chế, chính sách hỗ trợ đối tượng được cử tham gia lớp đào tạo, bồi dưỡng. Đơn vị cử cán bộ, công chức đi học xem xét hỗ trợ kịp thời chi phí cho người học và bố trí người thay thế giải quyết công việc để tạo điều kiện thuận lợi và sự an tâm cho đội ngũ cán bộ, công chức tham gia các khóa học theo đúng quy định.
     Thứ năm, tăng cường đầu tư xây dựng cơ sở vật chất và nâng cấp trang thiết bị, phương tiện kỹ thuật phục vụ công tác giảng dạy.
Việc tăng cường cơ sở vật chất, trang bị các phương tiện giảng dạy và học tập hiện đại trong trường học sẽ góp phần đào tạo nên đội ngũ giảng viên có chất lượng, đáp ứng tốt yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong xu thế hội nhập quốc tế.
Tiếp tục tham mưu, đề xuất với Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh về đề án xây dựng trường chính trị chuẩn từ nay đến năm 2025 và những năm tiếp theo, trong đó có kế hoạch đầu tư kinh phí cho Nhà trường tiến hành xây dựng, sửa chữa, nâng cấp cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng, đồng thời hàng năm cần có kế hoạch đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, mua sắm trang thiết bị phục vụ công tác giảng dạy một cách khoa học, phù hợp với yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng của Nhà trường.
     Các huyện ủy, thành ủy cần quan tâm, đầu tư, xây dựng, nâng cấp cơ sở vật chất, hiện đại hóa các phương tiện làm việc, trang thiết bị phục vụ giảng dạy và học tập; việc xây dựng trụ sở và cơ sở vật chất của các trung tâm chính trị cần có quy hoạch và thiết kế chuẩn đối với một trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cấp huyện đảm bảo điều kiện tốt phục vụ cho công tác giảng dạy và học tập.
     Có thể khẳng định, việc nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã đã góp phần định hướng, đồng hành và truyền cảm hứng cho học viên thi đua học tập, rèn luyện, phát triển phẩm chất, năng lực, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ có đủ phẩm chất, năng lực, uy tín; dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới. Từ đó, góp phần cùng Đảng bộ, chính quyền địa phương trong tỉnh thực hiện quyết tâm vượt qua mọi khó khăn, thách thức, thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ, kết quả cao nhất, góp phần xây dựng Cao Bằng trở thành tỉnh năng động, phát triển nhanh và bền vững./.
 

     ThS. Đoàn Thị Vân Thúy
Trưởng phòng Quản lý đào tạo và nghiên cứu khoa học