TIỀM NĂNG DU LỊCH CAO BẰNG - CƠ HỘI VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Thứ ba - 18/11/2025 07:48

Cao Bằng được biết đến là mảnh đất địa đầu Tổ quốc có bề dày lịch sử và truyền thống văn hoá lâu đời, là nơi giao thoa sinh động của nhiều dân tộc cùng sinh sống với kho tàng văn hoá phong phú, đa dạng, đậm đà bản sắc dân tộc, cùng với những cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ, hệ sinh thái nguyên sơ, Cao Bằng được ví như “Viên ngọc xanh” của vùng Đông Bắc đã tạo những tiềm năng phát triển du lịch. Trong bối cảnh du lịch đang trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của nhiều địa phương, việc khai thác hiệu quả tiềm năng sẵn có mở ra nhiều cơ hội để Cao Bằng phát triển bền vững.
Sở hữu nhiều tiềm năng vượt trội để phát triển du lịch, trên địa bàn tỉnh hiện có 271 di tích, lịch sử - văn hoá, trong đó có 103 di tích được xếp hạng, gồm 03 di tích quốc gia đặc biệt, 26 di tích quốc gia, 74 di tích cấp tỉnh. Nổi bật là Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó - nơi gắn liền với hoạt động cách mạng của chủ tịch Hồ Chí Minh; Khu rừng Trần Hưng Đạo - nơi thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân; Địa điểm chiến thắng Biên giới năm 1950, mang dấu lịch sử vẻ vang của dân tộc. Cao Bằng có 02 bảo vật quốc gia và trên 2.000 di sản văn hóa phi vật thể, (trong đó 10 di sản được ghi danh cấp quốc gia). Đây là nền tảng quan trọng để phát triển du lịch văn hoá cộng đồng gắn với bản sắc dân tộc.
Không dừng lại ở đó, Cao Bằng còn được thiên nhiên ban tặng hệ thống danh lam thắng cảnh độc đáo và kỳ vĩ. Nổi bật là Thác Bản Giốc (thác nước lớn tự nhiên lớn nhất Đông Nam Á, lớn thứ 4 nằm trên đường biên giới giữa các quốc gia và là một trong 21 thác nước đẹp nhất thế giới), Động Ngườm Ngao, Mắt Thần núi, Hồ Thăng Hen cùng hàng loạt hang động, sông hồ, núi non độc đáo tạo. Cao Bằng còn là nơi có giá trị sinh học đa dạng với Khu bảo tồn sinh học quý hiếm như Khu bảo tồn loài vượn Cao Vít (Trùng Khánh), Vườn quốc gia Phja Oắc - Phja Đén (Nguyên Bình) với hệ sinh thái rừng rêu đặc sắc, đa dạng sinh học quý hiếm. Những tiềm năng nguyên sơ đó tạo nên cơ hội lớn để Cao Bằng phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và khám phá gắn với bảo tồn thiên nhiên. Năm 2018, Cao Bằng được UNESCO công nhận là Công viên địa chất toàn cầu “Non nước Cao Bằng” với gần 200 điểm di sản trải rộng trên diện tích 3.683 km², cùng bốn tuyến trải nghiệm hấp dẫn, là “bảo tàng sống” về địa chất, văn hóa và là động lực mạnh mẽ thu hút khách du lịch trong và ngoài nước, góp phần thu hút du khách đến với địa phương. Góp phần nâng tầm phát triển du lịch Cao Bằng phát triển theo hướng bền vững.
Bên cạnh danh lam thắng cảnh và giá trị di sản địa chất độc đáo, Cao Bằng còn hội tụ các giá trị văn hoá truyền thống đặc sắc của nhiều dân tộc về di sản văn hoá độc đáo, nét đặc trưng về tập quán sản xuất, tập tục sinh hoạt truyền của nhiều dân tộc anh em như: Tày, Nùng, Dao, Mông, Lô Lô, Sán Chỉ… Những làn điệu dân ca, hát Then - đàn tính, sli, lượn; những lễ hội Nàng Hai, Lồng Tồng; nghề dệt thổ cẩm tinh xảo; cùng kho tàng ẩm thực phong phú từ rượu ngô men lá, bánh khảo, phở chua, hạt dẻ… đã và đang tạo thành nguồn chất liệu vô giá để hình thành các sản phẩm du lịch đặc sắc, khác biệt. Chính sự kết hợp hài hòa giữa thiên nhiên hùng vĩ và văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc đã tạo nên sức hút riêng, đó cũng là tiềm năng, thế mạnh, là điểm tựa giúp du lịch Cao Bằng trở thành điểm đến hấp dẫn, bứt phá đi lên.
Với nhiều tiềm năng, lợi thế để phát triển du lịch, Đại hội Đảng bộ tỉnh Cao Bằng lần thứ XIX, nhiệm kỳ 2020-2025 xác định phát triển du lịch - dịch vụ là một trong ba nội dung đột phá, từng bước đưa du lịch- dịch vụ Cao Bằng trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, xây dựng Cao Bằng trở thành trung tâm du lịch của các tỉnh khu vực trung du, miền núi phía Bắc.
Hiện thực hoá Nghị quyết văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh Cao Bằng lần thứ XIX, giai đoạn 2021 - 2025, với sự nỗ lực và quyết tâm của các cấp, các ngành, các tầng lớp nhân dân của tỉnh trong phát huy tiềm năng sẵn có đã góp phần làm cho du lịch Cao Bằng có sự chuyển biến khởi sắc rõ rệt. Thời gian qua, các tuyến, điểm du lịch được đầu tư kết nối, các sản phẩm du lịch cộng đồng, trải nghiệm, sinh thái ngày càng đa dạng như du lịch nông nghiệp trải nghiệm, du lịch thể thao mạo hiểm (chèo thuyền kayak, trekking, leo núi, bay dù lượn), các không gian du lịch về đêm tại phố đi bộ Kim Đồng, phố đi bộ ven sông Bằng, chợ Bảo Lạc, Thông Nông... Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng tiếp tục được khai thác hiệu quả, khẳng định thương hiệu du lịch đặc sắc của tỉnh.
Cao Bằng đã đăng cai tổ chức nhiều sự kiện du lịch có quy mô lớn, một số hoạt động lần đầu tiên được tổ chức đã tạo được hiệu ứng và có tính lan tỏa, như: Ngày hội Du lịch Non nước Cao Bằng tại Hà Nội năm 2023; Lễ hội du lịch thác Bản Giốc năm 2023 với màn đồng diễn hát Then, đàn Tính của 1.000 người; Phối hợp với nước láng giềng Trung Quốc hoàn thành giai đoạn thí điểm và đưa vào vận hành chính thức đón khách du lịch tham quan khu cảnh quan theo Hiệp định hợp tác bảo vệ và khai thác tài nguyên du lịch thác Bản Giốc (Việt Nam) - Đức thiên (Trung quốc). Việc tổ chức các sự kiện quy mô lớn đã thu hút du khách và khẳng định vị thế của Cao Bằng trên bản đồ du lịch quốc tế, điển hình là Hội nghị Quốc tế lần thứ 8 mạng lưới CVĐC Toàn cầu UNESCO khu vực châu Á Thái Bình Dương (tổ chức vào tháng 9/2024 tại Cao Bằng).
Ngoài ra, các hoạt động liên kết, hợp tác luôn được tăng cường, tạo cơ hội cho các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh tìm kiếm thị trường, thúc đẩy hoạt động xúc tiến đầu tư thương mại, góp phần khai thác, mở rộng thị trường du lịch trong nước và quốc tế. Năm 2022 tỉnh được vinh danh nằm trong bảng xếp hạng Top 10 điểm đến thân thiện nhất Việt Nam theo Traveller Review Awards lần thứ 12; Top 7 điểm đến tuyệt vời nhất Đông Nam Á năm 2025 do Tạp chí Lonely Planet bình chọn. Những hoạt động khơi dậy tiềm năng du lịch đó đã góp quần quan trọng nâng lượng khách du lịch đến với Cao Bằng giai đoạn 2021-2025 ước đạt 7,8 triệu người, tăng trên 50%; tổng thu từ khách du lịch ước đạt 5.500 tỉ đồng, tăng 337,2% so với nhiệm kỳ trước. Tổng số lao động du lịch khoảng 7.200 người, trong đó số lượng lao động du lịch đã được đào tạo chuyên môn về du lịch là khoảng 1.000 người, chiếm trên 35% tổng số lao động trực tiếp trong ngành du lịch toàn tỉnh, tạo kế sinh nhai giúp người dân có việc làm và thu nhập ổn định.
Nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch sẵn có và đưa du lịch trở thành động lực tăng trưởng kinh tế, Đại hội Đảng bộ tỉnh Cao Bằng lần thứ XX nhiệm kỳ 2025-2030 đã xác định phát triển du lịch bền vững là một trong những nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới. Theo đó, Chương trình phát triển du lịch bền vững giai đoạn 2025-2030 đã được thông qua với mục tiêu rõ ràng: “phấn đấu đến năm 2030, du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn chiếm tỷ trọng ngày càng cao trong cơ cấu kinh tế; ưu tiên phát triển du lịch và một số ngành dịch vụ thiết yếu”. Đây không chỉ là định hướng chiến lược mà còn là cơ hội lớn để Cao Bằng chuyển mình mạnh mẽ, du lịch sẽ trở thành một trong những ngành quan trọng vừa đem lại doanh thu đóng góp quan trọng vào GRDP của tỉnh, vừa bảo tồn di sản văn hoá, vừa nâng cao đời sống nhân dân để thúc đẩy sự phát triển bền vững của tỉnh.
Tuy nhiên, việc phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh tỉnh Cao Bằng vẫn còn nhiều nhiều khó khăn, thách thức: Kết cấu hạ tầng du lịch chưa đồng bộ, nguồn lực đầu tư còn hạn chế; sản phẩm du lịch chưa thật sự phong phú, còn trùng lặp; công tác bảo tồn một số di tích, cảnh quan chưa tốt; tình trạng ô nhiễm môi trường tại một số điểm du lịch vẫn tồn tại; nguồn nhân lực du lịch còn thiếu, chưa đáp ứng yêu cầu hội nhập. Trước thực tiễn đó, để phát triển du lịch bền vững, đưa công nghiệp văn hoá du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, tỉnh chú trọng thực hiện một số giải pháp trọng tâm sau:
Thứ nhất, tăng cường thu hút và hỗ trợ các nhà đầu tư chiến lược, xây dựng hạ tầng các khu, điểm của tỉnh theo hướng đồng bộ, đa chức năng. Tập trung khai thác tài nguyên, xây dựng sản phẩm du lịch theo nguyên tắc “tôn trọng tài nguyên, bảo vệ môi trường”, “thân thiện với môi trường”. Triển khai hiệu quả chính sách hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng trên địa bàn tỉnh Cao Bằng; có cơ chế chính sách khuyến khích người dân địa phương, doanh nghiệp đầu tư vào các loại hình du lịch thân thiện với môi trường.
Thứ hai, chú trọng đầu tư các tuyến giao thông kết nối điểm du lịch trọng điểm, cơ sở lưu trú xanh, nhà hàng ẩm thực truyền thống; chú trọng đào tạo nhân lực có trình độ chuyên môn, am hiểu văn hóa bản địa, có khả năng ngoại ngữ, đáp ứng nhu cầu phục vụ khách quốc tế.
Thứ ba, triển khai hiệu quả Hiệp định Hợp tác bảo vệ và khai thác tài nguyên du lịch Thác Bản Giốc (Việt Nam) - Đức Thiên (Trung Quốc), hướng tới xây dựng Khu du lịch thác Bản Giốc trở thành Khu du lịch trọng điểm, kiểu mẫu về du lịch qua biên giới, du lịch xanh, du lịch thông minh.
Thứ tư, đẩy mạnh xúc tiến, quảng bá và liên kết phát triển du lịch. Đẩy mạnh chuyển đổi số (trí tuệ nhân tạo AI, công nghệ thực tế ảo VR...) ứng dụng công nghệ tiên tiến, công nghệ xanh vào kinh doanh du lịch. Khuyến khích chuyển đổi sử dụng năng lượng tái tạo, nhiên liệu sạch, tiết kiệm năng lượng trong hoạt động du lịch. Xây dựng thương hiệu du lịch “Cao Bằng xanh - bản sắc - an lành”; tăng cường mở rộng liên kết vùng, nhất là trong liên kết với thành phố Hồ Chí Minh, các tỉnh Việt Bắc và hợp tác quốc tế với Quảng Tây (Trung Quốc), qua đó đưa Cao Bằng trở thành điểm đến quan trọng của khu vực.
Khơi dậy và phát huy tiềm năng, phát triển “du lịch” bền vững trên cơ sở phát huy giá trị văn hóa - di tích gắn với bảo vệ cảnh quan môi trường chính là chìa khóa để Cao Bằng vươn lên mạnh mẽ trong thời gian tới. Đây không chỉ là nhiệm vụ phát triển kinh tế, mà còn là trách nhiệm với lịch sử, với môi trường và với các thế hệ mai sau. Với định hướng đúng đắn, sự lãnh đạo của Đảng, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của Nhân dân, tin tưởng rằng du lịch Cao Bằng sẽ sớm trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, góp phần đưa tỉnh nhà phát triển nhanh, bền vững, giàu bản sắc và hạnh phúc./.

ThS. Văn Thị Như Quỳnh
Giảng viên khoa Xây dựng Đảng

GIỚI THIỆU VỀ TRƯỜNG

ĐÀO TẠO BỒI DƯỠNG

NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

TỔ CHỨC - HÀNH CHÍNH - QUẢN TRỊ

TIN TỨC SỰ KIỆN

TIỀM NĂNG DU LỊCH CAO BẰNG - CƠ HỘI VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Những tin cũ hơn

Những tin mới hơn