PHÁT TRIỂN DU LỊCH TRỞ THÀNH NGÀNH KINH TẾ MŨI NHỌN TẠI TỈNH CAO BẰNG TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

     Du lịch đang được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn tại Cao Bằng, nhờ vào tiềm năng và lợi thế tự nhiên phong phú, với nhiều danh lam thắng cảnh, di tích văn hóa độc đáo, trong đó nổi bật là Công viên địa chất Non nước Cao Bằng và Thác Bản Giốc, cùng với sự hỗ trợ từ các chiến lược phát triển của tỉnh. Trong những năm gần đây, du lịch đã góp phần quan trọng vào việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo ra công ăn việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân góp phần vào nền kinh tế địa phương ngày càng khởi sắc.
     Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Cao Bằng lần thứ XIX, nhiệm kỳ 2020-2025 đề ra 3 nội dung đột phá chiến lược, trong đó đột phá thứ nhất là phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn: "Phát triển du lịch - dịch vụ bền vững, từng bước đưa du lịch - dịch vụ Cao Bằng trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, xây dựng Cao Bằng trở thành trung tâm du lịch của các tỉnh khu vực Trung du và miền núi phía Bắc". Để triển khai có hiệu quả chủ trương này, trong thời gian vừa qua,  tỉnh Cao Bằng đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo về phát triển du lịch, như: Chương trình số 09-Ctr/TU, ngày 11/11/2021 của Tỉnh ủy Cao Bằng về xây dựng và đổi mới cơ chế, chính sách nhằm cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, thu hút các nhà đầu tư chiến lược, trong đó có đầu tư, phát triển du lịch; Nghị quyết số 78/2021/NQ-HĐND, ngày 10/12/2021 của HĐND Tỉnh quy định về Chính sách hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng trên địa bàn tỉnh Cao Bằng đến năm 2025; Tiểu ban thực hiện nội dung đột phá về phát triển du lịch bền vững giai đoạn 2021-2025 ban hành Kế hoạch số 1247/KH-TBDLDV, ngày 25/5/2023 về thực hiện một số nội dung về phát triển du lịch bền vững năm 2023; xây dựng Đề án Phát triển du lịch tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2021-2025, tầm nhìn đến năm 2035. Ngoài ra, tỉnh còn liên kết phát triển du lịch ở phạm vi trong nước và quốc tế, như: liên kết phát triển du lịch với 8 tỉnh khu vực Đông Bắc và TP. Hồ Chí Minh; liên kết với 6 tỉnh Việt Bắc; Chương trình phối hợp giữa Công viên địa chất non nước Cao Bằng và Công viên địa chất Cao nguyên đá Đồng Văn (Hà Giang); thực hiện Hiệp định hợp tác bảo vệ và khai thác tài nguyên du lịch thác Bản Giốc (Việt Nam) - Đức Thiên (Trung Quốc)...
     Đến này, tỉnh đã khai thác và đưa vào khai thác 4 tuyến du lịch địa chất trong vùng Công viên địa chất non nước Cao Bằng theo sự tư vấn của chuyên gia UNESCO, gồm: Tuyến số 1 - Tuyến Du lịch cụm phía Tây “Khám phá Phja Oắc – vùng núi của những đổi thay” (huyện Nguyên Bình); Tuyến số 2 - Tuyến du lịch cụm phía Bắc “Hành trình về nguồn cội” (gồm huyện Hòa An và Hà Quảng); Tuyến số 3 - Tuyến Du lịch cụm phía Đông “Trải nghiệm văn hóa bản địa ở xứ sở thần tiên” (gồm các huyện: Quảng Hòa, Trùng Khánh, Hạ Lang); Tuyến thứ 4 “Một thời hoa lửa” (TP. Cao Bằng - huyện Thạch An - Quảng Hòa) và Tỉnh đang xây dựng tuyến thứ 5 kết nối giữa Công viên địa chất non nước Cao Bằng và Công viên địa chất Cao nguyên đá Đồng Văn. Toàn Tỉnh hiện có 7 điểm du lịch văn hóa, du lịch cộng đồng đang được khai thác và phát huy được các giá trị văn hóa truyền thống. Bên cạnh đó, tỉnh Cao Bằng đang khai thác có hiệu quả Tuyến phố đi bộ Kim Đồng (phường Hợp Giang, TP. Cao Bằng) được khai trương vào tháng 10/2019. Tuyến phố này đã trở thành điểm nhấn về văn hóa - du lịch của TP. Cao Bằng, thu hút đông đảo khách du lịch khi đặt chân lên miền non nước Cao Bằng (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cao Bằng, 2023). Tính đến năm 2023, toàn Tỉnh có 215 di tích lịch sử văn hóa. Trong tổng số 95 di tích được xếp hạng, có 3 di tích quốc gia đặc biệt; 26 di tích xếp hạng quốc gia. Theo kết quả kiểm kê số lượng di sản văn hóa phi vật thể còn tồn tại trên địa bàn Cao Bằng, hiện có khoảng 2.000 di sản, trong đó có 6 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; đặc biệt, di sản “Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái Việt Nam” (trong đó có nghi lễ Then của người Tày Cao Bằng) được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cao Bằng, 2023).  Trong năm 2023, tỉnh Cao Bằng đã đón tiếp khoảng 1,9 triệu lượt khách du lịch, tăng 72% so với năm 2022 và vượt 12% kế hoạch đề ra. Trong số đó, khách quốc tế ước đạt 34.000 lượt, cũng vượt kế hoạch 13,3%. Khách nội địa chiếm phần lớn, với khoảng 1,866 triệu lượt, tăng 72% so với cùng kỳ năm 2022 và vượt 12% kế hoạch. Tổng doanh thu từ du lịch trong năm 2023 ước đạt 1.334 tỷ đồng, tăng 14,5% so với năm 2022, cho thấy sự phục hồi và phát triển khả quan của ngành du lịch sau đại dịch. Công suất sử dụng phòng tại các cơ sở lưu trú đạt khoảng 46,5%, phản ánh nhu cầu lưu trú của du khách. Sự tăng trưởng này không chỉ đóng góp vào kinh tế địa phương mà còn nâng cao đời sống và thu nhập cho người dân tại Cao Bằng[1].
     Trong 9 tháng đầu năm 2024, tỉnh Cao Bằng đã đón hơn 1,6 triệu lượt khách du lịch, tăng 11% so với cùng kỳ năm trước. Trong số này, khách quốc tế ước đạt khoảng 36.065 lượt, ghi nhận mức tăng 63%. Khách nội địa đạt 1,623 triệu lượt, cũng tăng trưởng 11%. Doanh thu từ du lịch ước tính đạt 1.268 tỷ đồng, tăng 8,24% so với năm 2023. Công suất sử dụng phòng lưu trú ước đạt 47,7%[2]. Riêng trong quý III năm 2024, tỉnh đã đón khoảng 635.200 lượt khách, với 6.000 lượt khách quốc tế và 611.160 lượt khách trong nước. Doanh thu trong quý này ước đạt 487,7 tỷ đồng. Cao Bằng cũng đã tổ chức thành công nhiều sự kiện du lịch quan trọng, như Hội nghị quốc tế lần thứ 8 của Mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu UNESCO khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, và tham dự các chương trình quảng bá du lịch[3]. Những tháng đầu năm 2024, lần đầu tiên tỉnh Cao Bằng lọt danh sách những điểm đến thân thiện nhất Việt Nam do Booking.com công bố trong bảng xếp hạng 10 điểm đến thân thiện nhất Việt Nam năm 2024; Thác Bản Giốc lọt top 21 thác nước đẹp nhất thế giới được Tạp chí du lịch quốc tế Travel+Leisure lựa chọn để giới thiệu đến du khách. Đây là những điều kiện thuận lợi để Cao Bằng tiếp tục quảng bá, phát huy tiềm năng, thế mạnh để phát triển du lịch bền vững[4].
     Bên cạnh những kết quả tích cực đạt được, ngành du lịch của Tỉnh đang đối mặt với nhiều khó khăn và thách thức cụ thể như: Kết cấu hạ tầng, cơ sở vật chất, kỹ thuật phục vụ du lịch còn kém phát triển; quy mô kinh doanh du lịch nhỏ, quản lý còn hạn chế; chưa thu hút được các nhà đầu tư chiến lược khai thác thực hiện các dự án du lịch quy mô trên địa bàn; tỉnh chưa xây dựng và ban hành được cơ chế, chính sách đặc thù, ưu tiên, khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia phát triển du lịch; một số cấp ủy, chính quyền chưa thực sự vào cuộc, chỉ đạo chưa quyết liệt nên hiệu quả một số hoạt động du lịch chưa cao; các sản phẩm gắn với hoạt động du lịch chưa phong phú, đa dạng và chưa thực sự khác biệt; các hoạt động xúc tiến, quảng bá, giới thiệu du lịch thiếu chiến lược lâu dài và hiệu quả; nguồn nhân lực du lịch chưa đáp ứng về số lượng lẫn năng lực; đội ngũ cán bộ quản lý du lịch các cấp còn thiếu, đặc biệt là ở cơ sở hầu hết đều kiêm nhiệm, nên tham mưu chuyên môn chưa sâu và hiệu quả, công tác phối hợp chưa thường xuyên…
     Từ thực tế cho thấy hiện nay, du lịch đã và đang trở thành chủ lực trong phát triển kinh tế của tỉnh Cao Bằng, tuy nhiên để thúc đẩy du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, cần tập trung thực hiện các nội dung mang tính đột phá về phát triển du lịch như sau:
     Thứ nhất, ban hành cơ chế chính sách riêng về kêu gọi đầu tư các nhà đầu tư chiến lược vào vào các khu di tích quốc gia đặc biệt; các khu, điểm du lịch trọng điểm của Tỉnh, tập trung nguồn lực xây dựng, cải tạo, nâng cấp hạ tầng giao thông phục vụ du lịch
     Thứ hai, nâng cao chất lượng hệ thống nhà hàng, cơ sở lưu trú, dịch vụ du lịch. Trên cơ sở nguồn tài nguyên du lịch sẵn có, khai thác, phát huy hiệu quả các di tích, di sản, đa dạng hóa các loại hình du lịch văn hóa, tâm linh, giải trí, nghỉ dưỡng, khám phá, mạo hiểm, hợp tác qua biên giới..., phát triển sản phẩm du lịch cộng đồng như một trụ cột để phát triển du lịch bền vững
     Thứ ba, tiếp tục hướng tới xây dựng Khu du lịch thác Bản Giốc trở thành khu du lịch trọng điểm, kiểu mẫu về du lịch qua biên giới, du lịch xanh, du lịch thông minh, là hình mẫu trong quan hệ hợp tác với nước bạn Trung Quốc
     Thứ tư, đẩy mạnh phát triển các sản phẩm du lịch đa dạng, kết nối nông nghiệp và các hoạt động trải nghiệm văn hóa địa phương để duy trì sự hấp dẫn cho du khách. Tiếp tục xây dựng và phát huy giá trị của Công viên địa chất non nước Cao Bằng. Coi trọng công tác bảo tồn di sản văn hóa, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, cảnh quan môi trường gắn với phát triển du lịch bền vững của địa phương, xây dựng thương hiệu du lịch đặc trưng riêng của Tỉnh.
     Thứ năm, nâng cao chú trọng đào tạo nhân lực, nâng cao tính chuyên nghiệp của đội ngũ làm công tác du lịch bao gồm ngoại ngữ, kỹ năng chuyên nghiệp.
     Thứ sáu, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quảng bá du lịch bằng nhiều hình thức, trên nhiều nền tảng; đẩy mạnh chuyển đổi số; chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin, tuyên truyền, quảng bá về du lịch Cao Bằng trên báo chí và mạng xã hội.
     Như vậy, kế thừa kết quả đạt được của giai đoạn trước cùng với tâm thế, khát vọng xây dựng thương hiệu du lịch Cao Bằng, Đảng bộ, chính quyền tỉnh Cao Bằng đã cụ thể hóa Nghị quyết thành hành động, thể hiện rõ nét nhất trong Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Cao Bằng lần thứ XIX, nhiệm kỳ 2020 - 2025, trong đó xác định phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh,giúp người dân cải thiện đời sống dân sinh ngày một khởi sắc nhằm xây dựng tỉnh Cao Bằng trở thành trung tâm du lịch của khu vực trung du và miền núi phía Bắc như mục tiêu đề ra./.

---