ĐỒNG CHÍ HÀ HUY TẬP VỚI CÔNG TÁC KHÔI PHỤC VÀ CỦNG CỐ TỔ CHỨC ĐẢNG (1930 - 1936)

Thứ ba - 07/04/2026 13:57

Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, những năm đầu thập niên 30 của thế kỷ XX là giai đoạn đặc biệt khó khăn đối với Đảng Cộng sản Đông Dương. Sau cao trào Xô viết Nghệ - Tĩnh (1930 - 1931), thực dân Pháp thực hiện chính sách “khủng bố trắng” nhằm đàn áp phong trào cách mạng. Trong bối cảnh đó, đồng chí Hà Huy Tập đã có những đóng góp quan trọng trong việc khôi phục, củng cố tổ chức Đảng, góp phần đưa phong trào vượt qua thử thách.
Quá trình chuẩn bị về lý luận (1929 - 1932)
Hành trình tham gia khôi phục tổ chức Đảng của đồng chí Hà Huy Tập được chuẩn bị từ những năm tháng học tập tại Trường Đại học Phương Đông của Quốc tế Cộng sản ở Mátxcơva. Từ một giáo viên yêu nước bị trục xuất khỏi Nha Trang và Vinh do tham gia hoạt động cách mạng, đồng chí được tổ chức cử sang Liên Xô để đào tạo lý luận.
Tại đây, với bí danh Xinhitrơkin, đồng chí không chỉ tiếp thu lý luận Mác - Lênin một cách hệ thống mà còn quan tâm nghiên cứu, tổng kết thực tiễn phong trào cách mạng Đông Dương. Trong khi tổ chức Đảng trong nước bị tổn thất nặng nề, đồng chí đã tham gia biên soạn tác phẩm “Sơ thảo lịch sử phong trào cộng sản ở Đông Dương”. Đây là tài liệu có ý nghĩa quan trọng nhằm củng cố nhận thức, niềm tin cho cán bộ, đảng viên, đồng thời giúp bạn bè quốc tế hiểu rõ hơn về cách mạng Việt Nam.
Quá trình học tập và nghiên cứu này đã trang bị cho đồng chí nền tảng lý luận vững chắc, tạo tiền đề để đảm đương nhiệm vụ khôi phục tổ chức Đảng trong giai đoạn tiếp theo.
Thành lập Ban Chỉ huy ở ngoài của Đảng (1933 - 1934)
Sau khi hoàn thành khóa học, đồng chí Hà Huy Tập nhận nhiệm vụ trở về hoạt động cách mạng. Tuy nhiên, do sự theo dõi gắt gao của mật thám, hành trình gặp nhiều khó khăn. Đến tháng 6/1933, đồng chí tới Trung Quốc và bắt liên lạc với đồng chí Lê Hồng Phong tại Quảng Châu.
Thời điểm này, Ban Chấp hành Trung ương Đảng trong nước bị tổn thất nặng nề, hệ thống tổ chức gần như tê liệt. Trước yêu cầu cấp bách phải khôi phục sự lãnh đạo thống nhất, tháng 8/1933, các đồng chí Lê Hồng Phong, Hà Huy Tập và Nguyễn Văn Dựt đã thống nhất thành lập Ban Chỉ huy ở ngoài của Đảng.
Đến tháng 3/1934, Ban Chỉ huy ở ngoài chính thức được thiết lập tại Ma Cao, do đồng chí Lê Hồng Phong làm Thư ký, đồng chí Hà Huy Tập phụ trách công tác tuyên truyền, cổ động, đồng thời là Tổng Biên tập Tạp chí Bônsơvích. Ban Chỉ huy ở ngoài đã thực hiện vai trò như một cơ quan lãnh đạo Trung ương lâm thời, duy trì liên lạc với Quốc tế Cộng sản và chỉ đạo việc khôi phục hệ thống tổ chức Đảng trong nước.
Trong điều kiện hoạt động bí mật, đồng chí Hà Huy Tập vừa trực tiếp tham gia biên tập, viết bài định hướng tư tưởng, vừa tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cán bộ để đưa về nước hoạt động. Nhờ những nỗ lực này, đến cuối năm 1934, hệ thống tổ chức Đảng từng bước được phục hồi, tạo cơ sở cho việc triệu tập Đại hội Đảng.
Đại hội đại biểu lần thứ nhất của Đảng (1935)
Một trong những dấu mốc quan trọng trong quá trình khôi phục tổ chức Đảng là việc tổ chức thành công Đại hội đại biểu lần thứ nhất của Đảng vào tháng 3/1935 tại Ma Cao.
Trong quá trình chuẩn bị Đại hội, đồng chí Hà Huy Tập đã tham gia tích cực vào việc xây dựng các văn kiện, chuẩn bị nội dung và tổ chức Đại hội trong điều kiện hết sức khó khăn. Tại Đại hội, đồng chí trình bày Báo cáo chính trị, phân tích tình hình thế giới và trong nước, đồng thời đánh giá phong trào cách mạng đang từng bước phục hồi.
Đại hội đã thông qua các văn kiện quan trọng như Chương trình hành động, Điều lệ Đảng, đồng thời bầu Ban Chấp hành Trung ương chính thức. Sự kiện này đánh dấu bước phát triển mới, thể hiện việc Đảng đã khôi phục được hệ thống tổ chức và sự lãnh đạo thống nhất.
Sự kiện Đại hội đại biểu lần thứ nhất thành công là một thắng lợi lịch sử to lớn, đánh dấu việc Đảng ta đã hoàn toàn khôi phục được hệ thống tổ chức từ Trung ương đến cơ sở sau một thời gian dài bị địch đánh phá. Lịch sử ghi nhận Hà Huy Tập không chỉ là người tổ chức mà còn là “linh hồn” của Đại hội, người đã kiên trì bảo vệ những nguyên tắc xây dựng Đảng kiểu mới.
Chuyển hướng chiến lược và vai trò Tổng Bí thư (1936)
Sau Đại hội đại biểu lần thứ nhất, tình hình thế giới và trong nước có nhiều chuyển biến. Trước sự phát triển của chủ nghĩa phát xít và yêu cầu của phong trào cách mạng, tháng 7/1936, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng họp tại Thượng Hải dưới sự chủ trì của các đồng chí lãnh đạo, trong đó có Hà Huy Tập.
Hội nghị đã đề ra chủ trương chuyển hướng đấu tranh, tạm thời điều chỉnh khẩu hiệu cách mạng, tập trung vào nhiệm vụ chống phản động thuộc địa, đòi các quyền tự do, dân chủ, cơm áo và hòa bình. Đây là sự điều chỉnh phù hợp với tình hình thực tiễn, góp phần mở ra phong trào vận động dân chủ 1936-1939.
Tại Hội nghị này, đồng chí Hà Huy Tập được cử giữ chức Tổng Bí thư của Đảng. Sau đó, đồng chí bí mật trở về nước, trực tiếp chỉ đạo phong trào cách mạng. Việc đặt cơ quan Trung ương trong nước đã góp phần tăng cường sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng đối với phong trào quần chúng, đồng thời củng cố hệ thống tổ chức Đảng ở các địa phương. Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của ông, hệ thống tổ chức Đảng được củng cố mạnh mẽ hơn bao giờ hết, kết hợp khéo léo giữa hoạt động bí mật và công khai.
Phẩm chất và khí tiết của người cộng sản
Nhìn lại giai đoạn 1930 - 1936, có thể thấy đồng chí Hà Huy Tập đã dành trọn tâm huyết cho sự nghiệp xây dựng và củng cố tổ chức Đảng. Công lao khôi phục tổ chức của ông không chỉ nằm ở những văn kiện, nghị quyết mà còn ở chính khí tiết kiên trung của một người lãnh đạo.
Tháng 5/1938, do có nội phản chỉ điểm, ông bị địch bắt. Trong những năm tháng lao tù khắc nghiệt và cho đến giây phút đối mặt với bản án tử hình vào tháng 3/1941, Hà Huy Tập vẫn giữ vững bản lĩnh của vị Tổng Bí thư đã dành cả thanh xuân để xây dựng Đảng. Câu nói bất hủ trước tòa án thực dân: “Tôi chẳng có gì phải hối tiếc. Nếu còn sống, tôi vẫn sẽ tiếp tục hoạt động!” [1] không chỉ là lời tuyên bố trước quân thù mà còn là minh chứng cho một đời sống có lý tưởng, một niềm tin sắt đá vào sự nghiệp mà ông đã dày công gây dựng.
Những đóng góp của đồng chí Hà Huy Tập với công tác khôi phục và củng cố tổ chức đảng không chỉ có ý nghĩa đối với giai đoạn cách mạng lúc bấy giờ mà còn để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu cho công tác xây dựng Đảng trong các giai đoạn tiếp theo. Đồng chí là tấm gương tiêu biểu của một nhà lãnh đạo, nhà lý luận kiên trung, suốt đời cống hiến cho sự nghiệp cách mạng của dân tộc.

Hoàng Việt Hưng
Phó Hiệu trưởng

[1] Nguyễn Thị Kim Dung (Chủ biên), Hà Huy Tập - Tiểu sử, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2006, tr.246.

GIỚI THIỆU VỀ TRƯỜNG

ĐÀO TẠO BỒI DƯỠNG

NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

TỔ CHỨC - HÀNH CHÍNH - QUẢN TRỊ

TIN TỨC SỰ KIỆN

ĐỒNG CHÍ HÀ HUY TẬP VỚI CÔNG TÁC KHÔI PHỤC VÀ CỦNG CỐ TỔ CHỨC ĐẢNG (1930 - 1936)

Những tin cũ hơn